Strona używa cookies (ciasteczek). Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianach ustawień. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.    X

Fala dostępności

Opisywałem już na czym polega pojęcie dostępności w ICT i wspomniałem tam o dostępności stron internetowych. Ponieważ temat jest rozległy, to tym razem postanowiłem podejść do niego inaczej. Każdy czytelnik będzie miał szanse zobaczyć na własne oczy, na czym to polega i to przy użyciu darmowych narzędzi.

Wybór narzędzia

Narzędzi do testowania stron internetowych pod kątem dostępności jest sporo, więc pozwalam sobie zarekomendować jedno z nich o nazwie WAVE. Najwygodniejszym sposobem jest zainstalowanie rozszerzenia do przeglądarki firefox, które można pobrać ze strony pobierania paska WAVE Toolbar. W ten sposób można testować strony w Intranecie lub zabezpieczone hasłem. Można także używać narzędzia dostępnego on-line, jeżeli ktoś nie chce lub nie może zainstalować rozszerzenia. Dalszy opis będzie się opierał o wtyczkę, chociaż większość informacji jest tożsama z narzędziem dostępnym na stronie internetowej.

Sposób użycia

Pasek WAVE daje nam do dyspozycji kilka narzędzi:
1. Errors, features and alerts.
2. Structure/order.
3.Text-only.
4. Outline.
5. Reset page.
6. Disable styles.
7. Icons key.
8. Process at wave.webaim.org
9. Options.

Zestaw jest zatem dosyć spory, a ja opiszę tylko kilka z możliwości aplikacji. W szczególności te, które pozwalają na szybką, choć pobieżną, ocenę strony internetowej pod kątem dostępności.

Strona widziana okiem niewidomego użytkownika

Powyżej wcale nie popełniłem błędu, bo wszak my też patrzymy i obserwujemy i możemy mieć kogoś na oku. Posługiwanie się takimi i podobnymi terminami jest zupełnie naturalne i nikogo nie obrazi. A zatem po wczytaniu stronie wybieramy opcję text-only i naszym oczom ukazuje się zupełnie inna strona. Zamiast obrazków informacje o ich występowaniu i dodatkowe, które przekazywane jest przez oprogramowanie asystujące niewidomemu użytkownikowi. Prawidłowo przygotowana strona powinna przekazać te same informacje użytkownikowi widzącemu i niewidomemu, a jeżeli tak nie jest, to należy ją poprawić. W szczególności warto przyjrzeć się elementom, których nie widać, ponieważ najprawdopodobniej nie będą widoczne także dla niewidomego użytkownika.

Trochę podobny efekt można uzyskać wyłączając ładowanie grafiki i Flasha w przeglądarce, jednak to narzędzie działa szybciej i jest skuteczniejsze, a przy tym uwzględnia specyfikę technologii asystujących i ich komunikacji z użytkownikiem.

Błędy i ostrzeżenia

Teraz trzeba się dowiedzieć, czy i dlaczego pojawiają się błędy dostępności. Do tego służy najważniejsze narzędzie : Errors, features and alerts. Po jego uruchomieniu naszym oczom ukazuje się strona opatrzona różnymi symbolami i informacjami, przy czym ważny tu jest kolor:
- czerwony oznacza błąd dostępności, który należy usunąć;
- żółty oznacza ostrzeżenie, czyli miejsce gdzie może występować błąd, ale program nie potrafi tego stwierdzić z całą pewnością;
- zielony oznacza prawidłowe zastosowanie rozwiązań dostępowych;
- niebieski oznacza rozwiązania o charakterze wspomagającym, na przykład nagłówki.

Najprościej jest z zielonymi (uff... jest dobrze) i z czerwonymi, bo wiadomo jaki jest błąd i jak go należy naprawić. Dużo trudniej jest z żółtymi ostrzeżeniami, bo tu informacje są dosyć ubogie i nie zawsze wiadomo, czy problem występuje, czy też nie. Czasem rozstrzygnięcie wymaga znajomości problematyki dostępności i przetestowania z użyciem technologii asystujących. Jednak usunięcie błędów rozwiązuje już bardzo wiele problemów.

Rozszerzone informacje

Warto zajrzeć jeszcze do polecenia Icons key, które wyświetla rozszerzone informacje na temat interpretacji wyświetlanych ikonek i komunikatów. Można tam także znaleźć szybkie rozwiązania dla najczęściej popełnianych błędów. Trudno to nazwać tutorialem, ale w pełni zasługuje na nazwę howto. Jeżeli ktoś chciałby wiedzieć więcej, to najlepiej szukać pod hasłami "dostępność stron internetowych", "web accessibility", a najbogatszym w treści jest serwis internetowy Web Accessibility Initiative, chociaż niestety po angielsku.

Na polskich stronach informacji na ten temat nie ma zbyt dużo, a wiele serwisów powołanych do propagowania dostępności nie jest aktualizowanych od lat. Jeżeli ktoś znajdzie ciekawe informacje, to proszę o ich podlinkowanie. Tym bardziej, że w tym roku znowelizowano ustawę o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne, w której zobowiązano je do dostarczania informacji w sposób dostępny. Taka wiedza będzie zatem coraz bardziej potrzebna. 

Komentarze

0 nowych
Tormiasz   6 #1 10.10.2010 00:58

Bardzo ciekawy wpis, można niejako spojrzeć na internet oczami osoby niewidomej. Chyba zainstaluję sobie jakiś czytnik ekranu, zamknę oczy i sprawdzę jak to jest. Takie doświadczenie szczególnie przydałoby się projektantom stron i programistom, mogliby ujrzeć świat "z drugiej strony", a przynajmniej swój produkt.

PS. Chyba znalazłem mały błąd w tej aplikacji. Gdy sprawdzałem google.pl pokazywało pusty alt na zielono, a raczej tak nie powinno być?

Orlando   3 #2 10.10.2010 11:06

To niekoniecznie jest błąd. Specyfikacja WCAG zobowiązuje do przekazywania istotnej informacji, do której nie należą ozdobniki - paski, kropki i podobne elementy.Co prawda u mnie taka ikonka na stronie Google się nie pojawiła, ale zapewne może tak być, jak opisałem powyżej. A dla użytkownika lepiej, jak ciąg jest pusty, niż jak musi wysłuchać ścieżki do pliku graficznego.
PS. Mam jakiś kłopot z DP. Dostałem już dwukrotnie informację na email, że ktoś mnie dopisał do znajomych, a w panelu mam informację, że zaproszeń jest 0. To normalne, czy też jakiś błąd systemu?

Tormiasz   6 #3 10.10.2010 12:30

Ktoś (w tym i ja) przez przypadek kliknął w avatar w twoim profilu, przez co dostałeś zaproszenie do znajomych. Trochę głupio to zrobili, bo wszyscy są już przyzwyczajeni, że avatar przenosi do profilu a nie zaprasza do znajomych.

Jak ktoś (i ja) kliknie drugi raz, zaproszenie zostanie odwołane, ale email i tak już poszedł przy zaproszeniu.