r   e   k   l   a   m   a
r   e   k   l   a   m   a

Serwer X.org 1.16: akceleracja grafiki 2D na wszystkich linuksowych sterownikach

Strona główna AktualnościOPROGRAMOWANIE

W świecie desktopowego Linuksa zainteresowanie społeczności przez ostatnie kilkanaście miesięcy koncentrowało się wokół nowego serwera grafiki Wayland i jego referencyjnego menedżera okienek Weston, ale realia codziennej pracy z popularnymi dystrybucjami są przecież zupełnie inne: wciąż to serwer X.org stanowi fundament linuksowej grafiki – i w najbliższym czasie sytuacja ta nie ulegnie zmianie, gdyż jego rozwój wcale nie stanął w miejscu. Przedstawione wczoraj nowe stabilne wydanie serwera grafiki, oznaczone numerem 1.16, wprowadza liczne zmiany, nie tylko zresztą związane z realiami desktopu, ale też urządzeń mobilnych.

Niemal 35 tysięcy nowych linii kodu w ponad 600 plikach zaowocowało jednym z największych pod względem liczby zmian wydań X.orga, wyczekiwanego od ponad półtora roku. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie do serwera grafiki sterownika Glamor. Zapewnia on sprzętową akcelerację 2D dla X.org, wykorzystując w tym celu wszelkie dostępne sterowniki 3D OpenGL (zarówno otwarte jak i własnościowe) do renderowania prymitywów X. W ten sposób Glamor może zastąpić wszystkie skomplikowane, niezgodne ze sobą architektury sprzętowej akceleracji, eliminując potrzebę pisania oddzielnych sterowników 2D (tzw. DDX-ów) pod każdy czipset. Glamor może też działać w ramach implementacji Xephyr, czyli serwera wyświetlania, który za swój cel renderowania grafiki bierze okienko działającego na hoście X Servera – służy to przede wszystkim do zagnieżdżania sesji, debugowania oprogramowania i uruchamiania cienkich klientów.

W X.org 1.16 zawitał też stabilny Xwayland, czyli implementacja serwera X w Waylandzie, pozwalająca hostom, na których głównym serwerem grafiki jest Wayland, zachować kompatybilność z aplikacjami korzystającymi z klasycznego protokołu X11 (czyli wszystkich niedostosowanych do Waylanda linuksowych aplikacji z interfejsem graficznym). Xwayland korzysta tu ze wspomnianego sterownika Glamor, dzięki czemu unika problemów z wydajnością, jakie pamiętamy choćby z projektów Canonicala – Mir/Xmir.

r   e   k   l   a   m   a

Jedną z najbardziej kontrowersyjnych zmian, przynajmniej sądząc po liczbie komentarzy na linuksowych forach, jest integracja X.orga z demonem inicjalizacji (i wszystkiego innego co jest tylko możliwe) systemd. Połączenie serwera grafiki z przeklinanym przez zwolenników starej uniksowej szkoły dziełem pana Poetteringa, które praktycznie zdominowało świat Linuksa (z bardziej znanych dystrybucji tylko Gentoo i Slackware trzymają się wciąż od systemd z dala) umożliwiło jednak zrobienie czegoś, co wcześniej było praktycznie niemożliwe do zrealizowania – uruchamianie sesji X Servera bez uprawnień roota. Jeśli uda się upowszechnić to rozwiązanie w stosujących systemd dystrybucjach, bezpieczeństwo działających pod ich kontrolą desktopów znacznie wzrośnie.

Finalnie X.org 1.16 wprowadza coś, na co długo czekali producenci sprzętu mobilnego, wykorzystującego grafikę zintegrowaną w układach SoC. W większości wypadków takie procesory graficzne nie są enumerowane poprzez standardowy interfejs szyny PCI, przez co niemożliwe było ich automatyczne wykrycie i konfiguracja. Teraz X.org potrafi wykryć urządzenia niepodłączone do PCI, konfigurując je tak, jakby występowały w bardziej klasycznej architekturze.

Pozostaje mieć nadzieję, że kontrowersyjna integracja z systemd nie doprowadzi do sytuacji, w której X.org będzie działał tylko z demonem Poetteringa. Zaszkodziłoby to nie tylko tym linuksowym dystrybucjom, ale też systemom BSD, a także w pewnym stopniu OS-owi X, wkorzystującemu biblioteki XQuartz do uruchamiania na Makach aplikacji korzystających z protokołu X11.

© dobreprogramy
r   e   k   l   a   m   a
r   e   k   l   a   m   a

Komentarze

r   e   k   l   a   m   a
r   e   k   l   a   m   a
Czy wiesz, że używamy cookies (ciasteczek)? Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianach ustawień.
Korzystając ze strony i asystenta pobierania wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.