Strona używa cookies (ciasteczek). Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianach ustawień. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.    X

Wpływ szachów na rozwój popularności informatyki

Jako pierwszy temat na mojego bloga, postanowiłem wybrać dziedzinę, z którą osobiście mam coś do czynienia i jest jedną z moich większych pasji. Chodzi tu o grę w szachy, a że param się w nią też, grywając czasami na turniejach szachowych. Stwierdziłem, że mogę coś ciekawego na blogu DP, o tym napisać. A że jest to portal stricte informatyczny, to napiszę o najbardziej znanych programach komputerowych, które na przestrzeni prawie 70 lat, w dużym stopniu wpłynęły na rozwój Informatyki, jak i popularności szachów. Chciałbym nadmienić, że jest to mój pierwszy wpis na blogu, a zatem liczę na wyrozumiałość w komentarzach. Zapraszam więc do lektury.

Prapoczątki, w czasach kiedy za korzystanie z internetu trafiłoby się na stos

Gra w szachy na samym początku, była przeznaczona tylko dla elit. Co poniekąd wynika z tego, że narodziła się na dworze szacha Chusrau i Anoszarwana w latach 70, a dopiero X-XI wieku została przeniesiona na dwory Europejskie. Gdzie przez ponad sześć wieków nie była dostępna na ludzi "zewnątrz". Ten proceder dopiero się zmienił pod koniec XVIII wieku, kiedy to powstała pierwsza maszyna do gry w szachy, a było to w 1770 roku, w czasach kiedy jeszcze nie znano elektryczności. Była jednak ona drobnym przekrętem, gdyż rolę mózgu maszyny odgrywał schowany w środku człowiek, który ubrany był w strój turecki z turbanem na głowie, w jednej ręce trzymał fajkę, dryga ręka leżała na szachownicy, którą przy pomocy specjalnego mechanizmu przemieszczał bierki na szachownicy. Co w pełnym stopniu przeczy zasadą etyki tej gry, gdzie choćby na takim kurnik.pl, pomaganie sobie programami szachowymi, odbiera się jak wbrew zasadom „fair play”, zabijające piękno tej gry.

Twórcą tej wiekopomnej machiny był znany wynalazca, baron węgierski Wolfgang von Kempelen, który prezentował on swój wynalazek na najznamienitszych dworach całej Europy. A najbardziej znanym jej entuzjastą był sam Napoleon Bonaparte, który też miał przyjemność w nią grywać, prawie zawsze przegrywając przy tym, chociaż szachistą był bardzo dobrym. Ale w konfrontacji z Mechanicznym Turkiem był z góry skazany na porażkę, ponieważ szachownica jej była na tyle cienka, że pozwalała na magnetyczne powiązanie – każda figura szachowa miała do swojej podstawy przyczepiony mały, ale silny magnes. Gdy figura została położona na danym polu szachownicy, jej magnes przyciągał przywiązany do sznurka inny magnes, znajdujący się pod danym polem na szachownicy. To pozwalało szachiście ukrytemu wewnątrz Mechanicznego Turka na obserwowanie ruchów przeciwnika i nie w sposób było z nią wygrać. Co za tym idzie na prawdziwe programy szachowe, które byłyby dostępne dla każdego, musiało się jeszcze poczekać prawie 200 lat.

Coraz bliżej czasów nam współczesnych

I tak w ekspresowym tempie przenosimy się w czasy pierwszej połowy XX wieku, gdzie zrodził się koncept tego, żeby szachy stały się grą dostępną dla każdego. A co za tym zrodził wizję tego, żeby przenieś klasyczną formę szachów w wirtualną przestrzeń, ale żeby do tego doszło. W latach 40-tych ubiegłego wieku całe zastępy matematyków, kryptologów, i wynalazców kierując się chęcią stania się sławnym przeszło mozolną drogę do stworzenia późniejszych programów szachowych, tworząc, prymitywne maszyny elektroniczne służące do przetwarzania danych i zaprojektowane głównie do celów wojskowych. W późniejszym czasie gdy moc obliczeniowa pierwszych komputerów rosła, naukowcy doszli do wniosku, że można je wykorzystać również do innych celów bardziej pokojowych, a nawet sądzono, że komputer może w przyszłości wykonywać szereg zadań zarezerwowanych jak dotąd tylko dla człowieka (np. mówić, myśleć). To pobudzało wyobraźnię twórczą matematyków grających i doceniających piękno szachów. Bo jeśli można by nauczyć komputer gry w szachy to również inne problemy, których rozwiązanie wymaga użycia ludzkiej inteligencji, można by powierzyć maszynom. Następna dekada stała się dopełnieniem tych planów.

Lata 50. czas wielkiego przełomu na etapie jeszcze pisarskim

A mianowicie w marcu 1950 roku za sprawą amerykańskiego matematyka i kryptologa Clauda Shannona, który napisał przełomowe dzieło dla wszystkich szachowych programistów pt. Computer for Playing Chess. Był to pierwszy dokument techniczny dotyczący szachów komputerowych, którym to zawarł, teoretyczne podstawy programowania silników oparte na algorytmie min-max wraz z określeniem zasad działania funkcji oceniającej. Co za tym idzie nie zawierał on żadnych odwołań do programowania Shannona na rzeczywistym komputerze do gry.Jednakże książka ta, była takim preludium, do pisania programów szachowych w przyszłości i w praktyce każdy z ich twórców inspirował się powyższym dziełem. I tak to od słowa pisanego, przechodzimy do pierwszych niedoskonałych jeszcze autorskich projektów szachowych.

Zaledwie rok po tej publikacji pod wpływem tego dzieła, jeden z ojców informatyki słynny matematyk i kryptolog, który po wybuchu II wojny światowej ponownie odkodował szyfr słynnej EnigmyAlan Turning, stworzył algorytm komputerowy zdolny do ogrania człowieka w szachy, ale z powodu braku odpowiedniego sprzętu tylko „na papierze”. Pomimo tego Turning kierowany zapałem twórczym rozegrał kilka partii, emulując grę programu, na pierwszym komercyjnie dostępnym komputerze świata – Ferranti Mark 1 w Manchesterze. Jednakże bez powodzenia, bo jego program działał analizując prawdopodobne rezultaty do dwóch ruchów wprzód. Z perspektywy czasu wydaje się to teraz słabo, ale trzeba pamiętać to, że był on napisany w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku, w czasach bez komputera. I chociaż program Turninga wydaje się być daleki od doskonałości . Po latach nawet sam wielki mistrz Kasparow, był pełen podziwu dla osiągnięć i pracy Turinga (w wyrazie szacunku dla jego zasług, rozgrywając z „dzieckiem Turninga” partię pokazową w 2012 roku). Wypowiedział oto te słowa:

Przypuszczam, że można nazwać go prymitywnym, ale ja porównałbym go do wczesnego samochodu – możesz się z niego śmiać, ale to wciąż nieprawdopodobne osiągnięcie. Napisał algorytm bez użycia komputera – wielu młodych naukowców zapewne nie uwierzyłoby, że to w ogóle możliwe. To było naprawdę spektakularne dokonanie.
Dając przy tym jasno do zrozumienia, że wynalazek Turninga, był takim „krokiem milowym” w rozwoju przyszłych programów szachowych, o dobre kilka lat wyprzedzającym ówczesny poziom programistki.

W 1952 roku niemiecki informatyk Dietrich Prinz, szef programowania w angielskiej firmie Ferranti, we współpracy z uniwersytetem w Manchesterze, uruchomił pierwszy działający na komputerze program szachowy, chociaż ciągle to było eksperymentalne dzieło, a jego największym ograniczeniem było to, że zakres jego ruchów ograniczał się do wyszukania mata zaledwie w dwóch posunięciach. Następne lata zaznaczyły się wręcz ekspresowym tempem rozwoju programów szachowych. Wiosną 1956 roku nastąpił kolejny progres za sprawą programu szachowego na komputerze MANIAC I, ale w okrojonej wersji – szachownica 6 × 6, bez gońców. W 1957 roku Alex Bernstein stworzył pierwszy naprawdę kompletny program szachy, obsługiwał go monstrualnej wielkości pierwszy lampowy komputer IBM 704. Wykonanie ruchu zajęło mu około 8 minut, a pozwoliło przewidywać rozwój sytuacji na dwa posunięcia do przodu przy siedmiu kombinacjach do wyboru, co samo przez się świadczy, że nie reprezentował najwyższego poziomu. Rok 1958 to debiut programu na komputer JOHNNIAC. Zastosowano w nim elementy logiki z nowej dziedziny wiedzy – heurystyki, badającej twórcze czynności intelektu. Zamiast tłumaczenia mechanicznego przeszukiwania wariantów zaczęto kłaść większy nacisk na system ocen tłumaczenie danej sytuacji. Ukoronowaniem tych przełomowych odkryć lat 50.tych, jest następna dekada gdzie, stała się możliwa gra człowieka, z programem szachowym.

Lata 60. Czas wielkiej zmiany na lepsze... Programy szachowe, zaczynają myśleć

W 1962 roku został napisany pierwszy program szachowy MIT. Był to nowatorski program szachowy, który jako pierwszy miał zdolność regularnego grania w szachy. Został on w całości napisany przez Alana Kotoka w ramach jego pracy dyplomowej Bachelor of Science, przy wsparciu ojca sztucznej inteligencjiJohna McCarthy'ego, który współtworzył w tym czasie projekt MAC w MIT. Program został uruchomiony na komputerze IBM 7090, który miał zdolność obliczeniową na 1100 pozycji na sekundę. Co za tym idzie program, był w stanie pokonać jedynie początkujących szachistów. Ale i tak jak na owe czasy to był wielki przełom. Uwieńczeniem tych prac były prace dyplomowe Kotoka wydane wieku zaledwie 20 lat, które opublikowane w MIT Artificial Intelligence Memo 41. Aplauz, jaki one zdobyły, spowodowało, że Kotok stał się jednym z czołowych projektantów komputerów DEC (główny architekt PDP-10) i stworzył pierwszą grę wideo oraz joystick do gier.

Kolejnym przełomowym wydarzeniem tego czasu był wyjazd Johna McCarthy`ego — ówczesnego profesora na Uniwersytecie Stanford, w celu odwiedzenia moskiewskiego Instytutu Fizyki Teoretycznej i Eksperymentalnej (ITEP). Głównym powodem jego wizyty była chęć zorganizowania pojedynku szachowego z tworzonym tam programem szachowym, później nazwanym KAISSA. Mecz odbył się w ciągu dziewięciu miesięcy w latach 1966-67. Program Kotok-McCarthy przegrał ten mecz 3-1 i zakończył się druzgocącą klęską myśli informatycznej USA, w konfrontacji z największym swym konkurentem zza bloku Wschodniego. Co niewątpliwie było wielką ujmą dla amerykańskiego mocarstwa. Pomny tych wydarzeń Dr Hubert Dreyfus, profesor filozofii w MIT, później w Berkeley, został zatrudniony przez firmę RAND Corporation w celu zbadania zagadnienia sztucznej inteligencji. Co za tym idzie, napisał 90-stronicowe dzieło zatytułowane „Alchemia i sztuczna inteligencja” (wydana później w publikacji „Co komputery nie mogą zrobić”), które miało się stać „antyinformatycznym manifestem”, kwestionującym zdolność komputera do pracy jako model dla ludzkiego mózgu. Twierdząc również, że żaden program komputerowy nie może pokonać nawet 10-letniego dziecka w szachy. Co niedaleka przyszłość, całkowicie miała obalić te „wizjonerskie dzieło”.

A miało to miejsce w 1967 roku, kiedy to pierwszy raz komputer wygrał z początkującym szachistą (ranking FIDE 1580). Stało się to za sprawą programu szachowego Mac Hack VI, który został napisany przez znanego amerykańskiego programistę Richarda D. Greenblatta. W związku z tym od nazwiska jego twórcy zwany jest jako Mac Hac and The Greenblatt Chess i został opracowany w Massachusetts Institute of Technology(MIT). Warto dodać, że Mac Hack VI był pierwszym programem do gry w szachy, przystosowanym do gry w warunkach turniejowych. A co za tym idzie, posiadał własny ranking (FIDE 1600) i co najważniejsze jako pierwszy wygrał z osobą grającą w turnieju. Nazwa jego pochodzi od projektu MAC („Komputer dostępu wielokrotnego” lub „Automatycznego wspomagania maszynowego” i był sponsorowany przez program badawczy zlokalizowany w MIT. Z biegiem czasu stało się obiektem ataków hakerskich, co świadczy, że pod względem zabezpieczeń informatycznych nie stał na najwyższym poziomie. Ale i tak w historii programów szachowych zapisał się złotymi głoskami, a jego wielkie zasługi na tym polu świetnie opisał Steven Levy w almanachu dotyczącym bohaterów rewolucji komputerowej. A oto diagram zapisu ruchów tej partii, dający w pełni wyobrażenie jaki ten program reprezentował poziom szachowy.

1970-1990 Zimna wojna rosyjsko-amerykańska, drogą do ustawicznego rozwoju programów szachowych

Od samego początku lat 70.tych XX wieku, rozpoczęła się na poważnie era tłumaczenia szachów komputerowych. Wtedy to działacze rosyjskiego Stowarzyszenia Konstruktorów Komputerów (ACM) — odpowiedzialnego za tłumaczenia programów szachowych, zorganizowali po raz pierwszy turniej komputerów szachowych, który z czasem przekształcił się on w mistrzostwa USA i stał się cykliczną imprezą. Pierwsze cztery turnieje wygrał program tłumaczenie Chess 3.0. Zwycięzcy kolejnych turniejów to kanadyjski Ribbit oraz amerykańskie Bell i ponownie Chess. Pierwsze mistrzostwa świata komputerów szachowych tłumaczenia odbyły się w 1974 roku. Triumfowała w nich radziecka maszyna o nazwie Kaissa, uzyskując komplet zwycięstw.

Niestety, poziom, jaki wówczas reprezentowały komputery, nie dawał im najmniejszych szans w rozgrywce z ludźmi, choć z roku na rok udoskonalano sprzęt i oprogramowanie.
W 1977 roku w USA powstał pierwszy komputer a właściwie jak na tamte czasy superkomputer przeznaczony tylko do gry w szachy zdolny do obliczenia 180 tysięcy pozycji na sekundę, osiągnął on już poziom gry porównywany do dzisiejszego Mistrza FIDE. Belle, bo tak brzmiała nazwa tego cudu techniki, królował na ringu programów do 1983 roku, kiedy to został zdetronizowany przez maszynę znanej z produkcji superkomputerów firmy Cray X-MPs kosztującej około 1000 razy więcej od niego.

Na przełomie lat 80 i 90.tych XX wieku programy szachowe uruchamiane na komputerach ogrywały już mistrzów międzynarodowych, a w 1988 roku pierwszy komputer pokonał w partii turniejowej silnego duńskiego arcymistrza Benta Larsena (wówczas 2650 Elo).
Spory wkład w rozwój teorii programowania silników szachowych wniósł były mistrz świata w szachach Michaił Botwinnik, który w 1984 opublikował swoje prace nad programem "Pioneer" będące zwieńczeniem jego wieloletnich prac nad programem szachowym zdolnym do działania według algorytmu myślenia człowieka. Co za tym idzie dało mu się doprowadzić swój program do dość wysokiego poziomu jednak wskutek braku zainteresowania jego pracami w tym kierunku, zaniechał dalszego rozwijania projektu. Ważnym wydarzeniem końca tej dekady jest to, kiedy w 1989 roku — geniusz tej gry Garri Kasparow z łatwością ograł komputer Deep Thought. Co spowodowało, że naukowcy z IBM, konstruktorzy elektronicznych szachistów, wrócili do swoich laboratoriów, aby przygotować coś poteżniejszego i zaraz potem rozpoczęto pracę nad kolejnym superkomputerem. Warto dodać, że brali w nich udział nie tylko programiści, ale również wybitni szachiści i teoretycy szachów, w efekcie tych prac powstał złożony z kilkuset procesorów komputer o nazwie Deep Blue, który potrafił w ciągu sekundy analizować 200 mln pozycji.

Wielki pojedynek człowieka ze sztuczną inteligencją

Na przełomie 1996/1997 roku doszło do serii meczów szachowych, gdzie ówczesny szachowy Mistrz Świata, Garri Kasparow, zmierzył się ze specjalnie do tego napisanym programem Deep Blue. Pojedynek najlepszego programu tego typu, zakończył zwycięstwem człowieka 4-2 (1996). Ponowne starcie maszyny (Deep Blue, 1000 razy szybszy od Deep Thought) i człowieka (ponownie Kasparow, ten sam, tylko starszy) miało miejsce w 1996 roku. I ponownie wygrał oddychający szachista, chociaż tym razem musiał się już napracować. Mecz szachowy składał się z sześciu partii. Trzy wygrał człowiek, jedną - maszyna, pozostałe zakończyły się remisem (szczegóły meczu poniżej). Rok później po ulepszeniu lepszy okazał się już Deep Blue wygrywając 3,5-2,5.

Stało się. Komputer pokonał w grze w szachy aktualnego mistrza świata, Garriego Kasparowa
- obwieścił w 1997 roku na łamach „Wiedzy i Życia” Bogdan Miś. Bo to rzeczywiście był przełom, chociaż raczej psychologiczny.

Rewanż odbył się w maju 1997 roku (3-11 maja). Pula nagród wynosiła ponad milion dolarów (700 tysięcy dla zwycięzcy, 400 tysięcy dla pokonanego). Pierwsza partia zakończyła się szybką wygraną człowieka. Druga była przyczyną skandalu: niejasne okazało się 36. posunięcie, kiedy Deep Blue odmówił przyjęcia ofiary piona, mimo że nawet współczesne silniki dużo wyżej oceniają jej zaakceptowanie. Maszyna po prostu powinna zaakceptować taka ofiarę, bo kazałaby jej to zrobić matematyka. Kasparow protestował, mówiąc, że ktoś „ręcznie” podpowiedział komputerowi rozwiązanie, ale zespół IBM-a odmówił ujawnienia logów.

Po latach jeden z programistów twierdził, że decyzja maszyny była efektem błędu i przypadku. Kasparow przegrał, chociaż późniejsze analizy wykazały, że mógł partię zremisować. Przed ostatnią partią, rozgrywaną 11 maja, wynik wynosił 21–21. Wszystko mogło się zdarzyć. Komentatorzy zwykli podkreślać, że Kasparow był zmęczony (na zmęczenie Deep Blue nie można było liczyć) i nie zniósł presji walki o honor ludzkiego mózgu. Maszyna zwyciężyła. Sam Kasparow docenił ten wyspecjalizowany program, zauważając głęboką inteligencję i kreatywność w ruchach maszyny. Warto wspomnieć, że za dopracowaniem systemu Deep Blue stał arcymistrz Joel Benjamina, natomiast inni arcymistrzowie Miguel Illescas Cordoba, John Fedorowicz i Nick De Firmian dostarczyli bibliotekę otwarć dla systemu. Co w dużym stopniu wpłynęło na kreatywność tego projektu.

Początek XXI-wieku, czasem ogólnego dostępu programów szachowych w Internecie

Pierwsze programy ogólnie dostępne w internecie zaczęły się pojawiać już w latach 90. XX wieku, że wymienię tutaj pierwszy program z własnych interfejsem graficzny do gry szachów Arasan, czy nieodżałowany — World Chess Network, który był pierwszym płatnym serwerem szachowym online do gry w szachy. Ale trzeba przyznać, że tak na dobre to początek następnego millenium, przyniósł całą masę wartościowych programów do gry w szachy. Co za tym idzie, już mniej więcej od 2001 roku dostępne są i ustawicznie rozwijane zarówno komercyjne, jak i zupełnie darmowe silniki szachowe, które uruchamiane na domowych PC-tach lub laptopach osiągają niesamowitą siłę gry porównywalną, lub nawet przewyższającą najlepszych szachistów naszego globu. Spowodowało to, że każdy użytkownik internetu, ma dostęp do mniej lub bardziej profesjonalnych programów szachów.

Do najbardziej znanych programów tego typu zalicza się tj. Arena Chess, Lucas Chess, Scid vs PC. Z których każdy, może korzystać za darmo, co niewątpliwe jest wielką zaletą, w popularyzowaniu tej gry w wirtualnej przestrzeni. Tak samo, jak te płatne pokroju Fritz Chess, Shredder Classic lub Chessmaster, które pomimo tego, że trzeba za nie płacić, są wszech miar godne polecenia, bo naprawdę reprezentują duży poziom. Warto też wspomnieć, że na serwisie dobreprogramy.pl, też są tego typu programy, że wymienię tutaj tj. Armageddon Chess 2.131, Shaag Chess, Real Chess 3D. Z tych programów można korzystać, grając z komputerem, jak i z przeciwnikiem online, choćby na kurnik.pl., jak i wielu tego typu darmowych stron on-line. A to jest najlepszą formą sprawdzenia umiejętności gry w Internecie.

Podsumowanie

Gra w szachy daje się ująć w reguły matematyczne, dziwne zatem, że komputery tak długo musiały walczyć z nami - ludźmi - o palmę pierwszeństwa. Od wielu lat gracz o małych lub średnich umiejętnościach mógł przegrać z maszyną liczącą. Ale na szczytach umiejętności, czyli w kręgu mistrzów, maszynom nie szło dobrze. I tutaj dochodzimy to jednoznacznego wniosku, że choć Informatyka, w wymierny sposób przyczyniła się do rozwoju popularności szachów. Na zawsze esencją szachów będzie gra w tradycyjnej formie, na normalnej szachownicy, kiedy to dwójka graczy w skupieniu analizując każdy ruch przeciwnika, dąży do uzyskania mata. Taka jest specyfika tej gry i nic tego już nie zmieni. A wszelkiego rodzaju programy szachowe będą bardzo wartościowym jej uzupełnieniem. Tylko albo aż tak wiele. 

oprogramowanie gry hobby

Komentarze

0 nowych
  #1 03.07.2016 02:19

Rzetelny wpis. Szachy to rzadki temat na DP.

Dementor   35 #2 03.07.2016 07:32

Warto też wspomnieć o FMChess, programie opartym na tajnym kodzie, dzięki któremu będziemy mogli zagrać online z rozmówcą na fejsie.

  #3 03.07.2016 08:01

Ciekawy wpis. Pierwszy raz czytałem o szachach na DP.

bachus   23 #4 03.07.2016 10:32

@80mentor: fajny wpis. Swoją drogą - pewny jesteś, że już w jedynastym wieku można było pograć w internecie w szachy? ;-)

  #5 03.07.2016 10:40

Komputer wygrywa w szachy z człowiekiem z powodu nierównych szans na początku gry. Gdyby komputer mial w pamięci tyle co szachista i analizował tyle samo ruchów do ludzki gracz to raczej bezwzględnie by nie wygrywał.

looogan   7 #6 03.07.2016 10:42

Ciekawy wpis, miło się czytało.

Dementor   35 #7 03.07.2016 10:45

Chodziło mi o to że przez wieki ta gra była przeznaczona tylko dla elit, a dopiero XVIII wieku von Kempelen, stworzył pierwszą maszynę szachową, która 190 lat zapoczątkowała pierwsze komputerowe programy szachowe.

Madafaker   13 #8 03.07.2016 10:48

@bachus: No zaginął w akcji jeden "X".... :)

Jak na pierwszy raz, to i tak efekt w sumie niezły, dobrze się czyta.....nawet dla totalnego laika....:)

DjLeo MODERATOR BLOGA  18 #9 03.07.2016 10:52

Jak na pierwszy wpis to całkiem nieźle. Leci na główną strony.

majsterV2   5 #10 03.07.2016 10:59

@80mentor: Słyszałeś o rywalizacjach superkomputerów w szachy?
Wygrywa ta maszyna która ma lepszy sprzęt i algorytm.

bachus   23 #11 03.07.2016 10:59

@Madafaker: nie przeczę, prawilny temat.

  #12 03.07.2016 11:11

"XI-wiek, czas ogólnego dostępu programów szachowych w internecie"

W tym wieku nie było internetu :-)

GForce   8 #13 03.07.2016 11:12

Podoba mi się, oby więcej takich ciekawych tematów ;)

Ernest Magnus   9 #14 03.07.2016 11:21

"słynny matematyk i kryptolog, teórca słynnej Enigmy Alan Turning"

Alan Turing nie był twórcą Enigmy. Nie załamuj mnie...

https://pl.wikipedia.org/wiki/Enigma

"Enigma (z gr. ?????µ?) – niemiecka przenośna, elektromechaniczna maszyna szyfrująca, oparta na zasadzie obracających się wirników, opracowana przez Artura Scherbiusa, a następnie produkowana przez wytwórnię Scherbius & Ritter."

"Enigma była używana komercyjnie od lat 20. XX wieku, a później została zaadaptowana przez instytucje państwowe wielu krajów. Podczas II wojny światowej maszyna ta była wykorzystywana głównie przez siły zbrojne oraz inne służby państwowe i wywiadowcze Niemiec, a także innych państw."

"Po raz pierwszy szyfrogramy zakodowane przy pomocy Enigmy udało się rozszyfrować polskim kryptologom w roku 1932. Prace Polaków, głównie Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego pozwoliły na dalsze prace nad dekodowaniem szyfrów stale unowocześnianych maszyn Enigma najpierw w Polsce, a po wybuchu wojny we Francji i Wielkiej Brytanii."

https://pl.wikipedia.org/wiki/Alan_Turing

"W 1939 roku Rządowa Szkoła Kodów i Szyfrów zaproponowała Turingowi podjęcie pracy kryptoanalityka w Bletchley. Tam też matematyk (na przełomie 1939 i 1940 roku) zaprojektował tzw. bombę Turinga (częściowo w oparciu o prace polskich kryptoanalityków, np. Mariana Rejewskiego – zob. bomba kryptologiczna), urządzenie służące do łamania kodu Enigmy. Było to urządzenie, dzięki któremu rozszyfrowywanie wiadomości zapisanych przy użyciu niemieckiej maszyny szyfrującej było dużo prostsze, tańsze i skuteczniejsze. "

  #15 03.07.2016 11:24

Pamietam popularnosc szachow za komuny, gralismy wszedzie, na lawkach, w knajpach, byly kluby osiedlowe.... To byly czasy :)
W latach 80-tych mialem dwa komputery szachowe. Pierwszy to byl shit i zaraz sie go pozbylem. Drugi, to byla maszyna ! Chyba produkcja NRD, 8 programow trudnosci, na tamte czasy kosztowal mnie majatek. Partia takich szachow czasami trwala nawet tydzien, bo maszyna myslala okolo 1-2 godz nad ruchem na najwyzszym stopniu trudnosci. Niestety gdzies po pol roku maszyna padla i nie mial jej kto naprawic :(

#r2d2#   13 #16 03.07.2016 11:26

Bardzo fajny wpis, lubię takie czytać. Szkoda tylko, że tyle w nim literówek.

Dementor   35 #17 03.07.2016 11:28

@Ernest Magnus: Faktycznie masz rację nie stworzył, tylko odkodował szyfr.

Dementor   35 #18 03.07.2016 11:29

@#r2d2#: następnym razem je całkowicie skoryguję.

  #19 03.07.2016 11:32

a kogo to interesuje?

  #20 03.07.2016 11:53

na stronie http://www.computerchess.org.uk/ccrl/4040/ jest dostepny ranking najlepszych silinikow szachowych. Najlepsze programy, płatny Komodo 10 oraza darmowy (dostepny jest takze jego kod źródłowy) Stockfish 7 mają ELO ponad 3300. Najsilniejsi szachisci swiata z mistrzem swiata Norwegiem Magnusem Carlsenem mąją ranking w okolicach 2750-2850 ELO.

darek719   40 #21 03.07.2016 12:15

Bardzo ciekawy wpis :)

roobal   16 #22 03.07.2016 12:57

Wpis ciekawy, ale popracuj nad przecinkami. Stawiasz je w złych miejscach albo w ogóle o nich zapominasz. Tak poza tym, popraw literówki.

NadRedaktor   3 #23 03.07.2016 13:32

Tego się nie da czytać. Pełno literówek, błędów składniowych, powtórzeń. Totalnie niechlujnie napisana praca. Trochę szacunku dla czytającego!

Przeczytaj zanim opublikujesz!!

aa.bb   8 #24 03.07.2016 13:44

przy okazji zachęcę do spróbowania lichess — otwartoźródłowego programu na androida

Dementor   35 #25 03.07.2016 13:46

@aa.bb: Nie omieszkam się z nim zapoznać.

Domin1999   4 #26 03.07.2016 14:05

Spora porcja historii o szachach a zarazem dobry impuls aby zagrać.

Berion   16 #27 03.07.2016 17:50

@80mentor: "Faktycznie masz rację nie stworzył, tylko odkodował szyfr."

Kodowanie i szyfrowanie to są dwie zupełnie różne rzeczy. ;)

  #28 03.07.2016 17:59

Trochę nieścisłości jest.
Kasparov wygrał 4:2 pierwszy mecz z Deep Blue.
Następnie, w rewanżu, rok później przegrał 3,5:2,5 - przy czym trzeba zaznaczyć, iż Garry był z problemem rodzinnym/małżeńskim, co możliwie przyczyniło się do przegranej - małej przegranej.

Do tego dochodzi dużo teorii iż ten mecz był ustawiony ;)
A to ze względu, iż popełnił błąd, którego by normalnie większość szachistów z niższego poziomu (jak i sam Garry) nie zrobiłby.
(aczkolwiek problemy mogły się do tego przyczynić ;) )

Do tego było dużo 'teorii spiskowych'. Jakoby komputerowi pomagali ludzie ;)
IBM nie zgodził się na rewanż... Chodziło tylko o prestiż...

Autor edytował komentarz.
Shaki81 MODERATOR BLOGA  38 #29 03.07.2016 18:49

No no no, debiut rewelacyjny, oby na tym jednym wpisie się nie skończyło.

  #30 03.07.2016 21:06

Tematyka ciekawa i bardzo mi bliska, ale ilość literówek, błędów stylistycznych, nieudanych "koipij - wklej" poraża. Nawet prosta autokorekta Worda powinna wyłapać część z nich. Ludzie, litości!

Saracen   7 #31 03.07.2016 22:04

Tytuł powinien raczej brzmieć "Wpływ szachów na rozwój informatyki", nieprawdaż?
To szachy stymulowały rozwój komputerów i programów; informatyka nie zmieniła sposobu gry w szachy.

Autor edytował komentarz w dniu: 03.07.2016 22:10
Dementor   35 #32 03.07.2016 22:15

@Saracen: Myślę że jednak szachy więcej zawdzięczają informatyce, niż informatyka szachom. Choćby poprzez szereg programów do podstawowego nauczania, dla adeptów tej gry. Inna sprawa że wielcy arcymistrzowie też mają swoje programy firmowe np. Anand, Kariakin, Karpow czy Karlsen. Reasumując. Informatyka ma wielki wpływ na upowszechnienie tej gry dla mas.

Autor edytował komentarz w dniu: 03.07.2016 22:38
FreeWare_RK   21 #33 03.07.2016 23:42

@80mentor: Świetny blog :) . O mojej ulubionej grze planszowej która nigdy się nie nudzi nawet jak się pyka z kimś każdego dnia kilka potyczek :) .

MrBeckham666   19 #34 03.07.2016 23:58

@FreeWare_RK: fakt jak na pierwszy wpis to bomba :)

FreeWare_RK   21 #35 04.07.2016 00:00

@MrBeckham666: Nasz Drogi Kolega @80mentor odwalił kawał świetnej roboty :) . Wpis na poziomie i to dużym, jak na pierwszy wpis to mnie osobiście ,,kopara opada" z podziwu. Świetnie napisane, przygotowane. Strona artystyczna jak najbardziej ,,in +" . Jednym słowem 11/10. Przy nim to mój wpis to jest 0.5/10 :P .

  #36 04.07.2016 01:35

", analizując każdy ruch przeciwnika darząc do mata." ?

FreeWare_RK   21 #37 04.07.2016 04:45

@Anonim (niezalogowany): Rzadki? Chyba jedyny bo ja się nie spotkałem nigdy z takim tematem na DobrychProgramach.

Azi   12 #38 04.07.2016 08:21

Ja temat bym "odwrócił" - Wpływ szachów na rozwój informatyki.
Temat trudny do ogarnięcia... ale coś na rzeczy by miał.

  #39 04.07.2016 08:56

Komputery strywializowały grę w szachy. Każdy dziś wie, że "mistrzowie" uczą się na pamięć i kto więcej spamięta ten jest lepszy w grze. To się stało więc trochę bez sensu bo po cóż zaśmiecać sobie pamięć posunięciami koników szachowych? Po co przeznaczać na to swój cenny czas? Byle komputer i tak jest od ciebie lepszy... Oczywiście jak ktoś lubi to może grać, ale mistrzowie gry mnie już nie imponują. To są wkuwacze.

marrrysin   7 #40 04.07.2016 09:49

"Wykonanie ruchu zajęło mu około 8 minut, a przewidywać rozwój sytuacji na dwa posunięcia do przodu przy siedmiu kombinacjach do wyboru, co samo przez się świadczy że reprezentował najwyższego poziomu."
To tylko jedno z wielu zdań zupełnie pozbawionych sensu...

Dementor   35 #41 04.07.2016 09:59

Sorry. Gdzie masz coś takiego napisane? Jasno piszę że nie prezentował, a Ty przeinaczyłeś(-aś) sens tego znaczenia. Czytaj ze zrozumieniem. I nie szukaj "dziury w całym".

pioloon   7 #42 04.07.2016 10:43

"odkodował szyfr słynnej Enigmy Alan Turnin" "odkodował szyfr słynnej Enigmy Alan Turning"

Hola drogi Autorze, nie umniejszajmy roli Polaków, tak jak to robią np. Amerykańscy filmowcy.
Prośba o poprawę tekstu.

Dementor   35 #43 04.07.2016 10:52

To że napisałem o tym że Alan Tuning odkodował szyfr Enigmy, co jest fakt niezaprzeczalnym, wcale nie umniejsza zasług polskich szyfrantów na tym polu. Hołd się należy, a jakże Rejewskiemu, Zygalskiemu, Różewiczowi, czy ich przywódcy gen. Tadeuszu Pełczyński... tylko oni nie mają nic wspólnego z tematem mojej pracy.

Autor edytował komentarz w dniu: 04.07.2016 12:58
  #44 04.07.2016 11:15

Nie oburzaj się tylko przeczytaj uważnie jeszcze raz cały tekst. Popraw błędy stylistyczne, interpunkcyjne i ortograficzne. Jest ich tak wiele że naprawdę źle się czyta.
A temat ciekawy, więc warto.

strateg22   2 #45 04.07.2016 12:49

@Ernest Magnus: Turing nie złamał Enigmy: zrobili to 3 wymienieni przez Ciebie Polacy. Turing tylko dopracowywał ich rozwiązania dla kolejnych wersji Enigmy. Mit Turinga wziął się stąd, że udział Polaków był tak tajny, że tylko kilka osób z Brytyjskiego biura szyfrów o nich wiedziało a po wojnie nie miał kto tego sprostować. Kiedy tuż przed Polacy podzielili się swoimi osiągnięciami Francuzi i Anglicy nie mogli uwierzyć w osiągnięcia Polaków. W "nagrodę" podczas 2WŚ Polacy zostali odsunięci od Enigmy i byli kierowani do mniej ważnych zadań

Dementor   35 #46 04.07.2016 13:20

Udoskonalił maszynę Polaków, dzięki czemu odczytywanie wiadomości stało się skuteczniejsze i bardziej efektywne, i przyśpieszyło zakończenie II wojny światowej co najmniej o dwa lata.

  #47 04.07.2016 13:58

Świetny wpis, pisany z pasją. Oby takich więcej.

ariiell   13 #48 04.07.2016 14:10

Bardzo fajna tematyka i wpis :) Początek Twojego pisania zapowiada się ciekawie.

Dementor   35 #49 04.07.2016 15:52

Konstruktywna krytyka tym się różni od agresywnego hejtu że ma logiczne uzasadnienie. A tak w ogóle, sam popracuj na stylistyką pisania, bo ten komentarz aż roi się od tego typu błędów, co mi zarzucasz.

Autor edytował komentarz w dniu: 04.07.2016 15:54
slawek m   1 #50 04.07.2016 15:57

Proszę o poprawę tekstu. Oczy bolą jak to czytam. Trochę wstyd za takie błędy na głównej stronie portalu DP.

Dementor   35 #51 04.07.2016 16:00

@slawek m: O jakie błędy chodzi? Konkrety!

Autor edytował komentarz w dniu: 04.07.2016 16:02
covo   4 #52 04.07.2016 16:04

@80mentor: znasz hejt, ktory nie jest agresywny? :)
btw: pojecie: "agresywny hejt" ma dla mnie tyle uroku co "mowa nienawisci". Gdzie te twory rodza sie...?

covo   4 #53 04.07.2016 16:08

@80mentor: wiesz, jak to zalatwiaja na swiecie? daj komus do poprawy. Znajdz korektora. Znajdz redaktora tego tekstu. Zapanuj nad tym. Przeciez nie napisze Ci egzegezy krytycznych wpisow. Bledy w tekscie sa razace i wymagaja poprawy. Howgh.

Dementor   35 #54 04.07.2016 16:08

90 % twoich komentarzy na DP jest przesiąkniętych "mową nienawiści". Czy ty potrafisz coś innego niż tylko wszystko krytykować. Więcej dystansu do życia. Bez odbioru.

Autor edytował komentarz w dniu: 05.07.2016 09:58
mly   8 #55 04.07.2016 16:42

Jak widać można ciekawie i mądrze. Aż chce się czytać. Brawo.

slawek m   1 #56 04.07.2016 16:44

@80mentor: Głównie chodzi o interpunkcję, odmianę słów, styl zdań. Czasami kończysz zdanie kropką zbyt wcześnie, lub korzystasz z kropki jako przecinka Zdania czasami nie mają sensu.

Kilka przykładów z tekstu:

"I tak w ekspresowym tempie przenosimy się w czasy XX wieku, gdzie szachy stały się grę(_!!!_) dostępną dla każdego, i przez to w największym stopniu przyczynił(_!!! - kto się przyczynił_) się do przeniesienia klasycznej formy szachów w wirtualną przestrzeń, ale żeby do tego doszło.(_kropka? - proszę o przecinek_) W latach 40-tych ubiegłego wieku, całe zastępy matematyków, kryptologów, i wynalazców kierując się chęcią stania się sławnym przeszło mozolną drogę do stworzenia późniejszych programów szachowych."

Poza tym nie powinno się zaczynać zdań co chwilkę od "A ...", staraj się tego unikać.

"Już mniej więcej od 2005 roku dostępne są i ustawicznie rozwijane zarówno komercyjne jak i zupełnie darmowe silniki szachowe, które uruchamiane na domowych PC-tach lub laptopach osiągają niesamowitą siłę (_?? może chodzi o wysoki poziom SI??_) gry porównywalną lub nawet przewyższającą najlepszych szachistów naszego globu.laptopach (_ Powtórzenie _ )osiągają niesamowitą siłę gry porównywalną lub nawet przewyższającą najlepszych szachistów naszego globu."

wybrałem tylko 3 cytaty, ale jest tego więcej.

jajecpl   10 #57 04.07.2016 22:46

@80mentor: Nie będę się rozwodził nad błędami ortograficznymi ( wszyscy geniusze mają w d*&e ogólne założenia :) Ale nie masz wrażenia, że szachy poprzez tą dzisiejszą moc obliczeniową stają się grą skończoną, tak jak kółko i krzyżyk?

Autor edytował komentarz w dniu: 04.07.2016 22:48
Dementor   35 #58 04.07.2016 23:02

poniekąd masz rację, szachy w swej pierwotnej formie stały się archaizmem, ale taka kolej rzeczy dzisiejszych czasów.

jajecpl   10 #59 04.07.2016 23:04

@80mentor: Zawsze jeszcze można zagrać po pijaku w warcaby, i tutaj czynnik "ludzki" jest bardzo ważny :)

Dementor   35 #60 04.07.2016 23:06

@jajecpl: wtedy koncept ludzkiego myślenia, nabiera walorów metafizycznych ;)

jajecpl   10 #61 04.07.2016 23:14

@80mentor: Mnie w szachy załatwiła już Amiga, z 20 lat temu? Ale szanuję ten sposób myślenia. Tak na dobra sprawę nie mamy już szans z maszynami..Możemy wyłączyć wtyczkę z gniazdka:)

karroryfer   7 #62 04.07.2016 23:54

Przestałem grać w szachy jak Kasparow przegrał z DeepBlue -

Dementor   35 #63 05.07.2016 00:03

@karroryfer: Wtedy to sztuczna inteligencja zawładnęła ludzkim tokiem myślenia. Dla wielu to był szok. W sumie. Ciekawi mnie to jakby sobie Karlsen poradził teraz z Deep Blue. Byłaby to bardzo ciekawa konfrontacja :)

slawek m   1 #64 05.07.2016 08:53

@covo: Dzięki za wyjaśnienie :)

Niestety w gąszczu błędów ortograficznych i interpunkcyjnych uznałem to za błąd.

  #65 05.07.2016 09:25

Bardzo rzetelny wpis, opisujący najważniejsze programy szachowe. Napisany w dobry stylu, czyta się jednym tchem. Wartościowy debiut!

  #66 05.07.2016 09:31

Oprócz kontrowersji kto pierwszy złamał szyfr Enigmy, w zasadzie nie ma się do czego przyczepić. Napisane z pasją, w dobrym stylu, co najwyżej do braku dwóch przecinków można się doczepić. Ale na blogu DP to norma.

  #67 05.07.2016 09:33

Wartościowy debiut. Cały przeczytałem.

kostek135   8 #68 08.07.2016 20:47

@jajecpl: Szachy od zawsze były grą skończoną. Gra skończona to taka która ma koniec. Zgodnie ze wszystkimi zasadami szachów jest to gra skończona (zasada 50 posunięć, etc.). To o co ci chodziło, że szachy są grą zdeterminowaną, czyli taką, że zawsze istnieje strategia zwycięska albo co najmniej remisująca dla jednego z graczy.

Nie zgadzam się z tym drugim, żaden komputer nie wyznaczył pełnego drzewa wszystkich stanów, ani nie ma też matematycznego opisu strategii, która pozwoli skontrować każde posunięcie.

Autor edytował komentarz w dniu: 08.07.2016 20:49
darek719   40 #69 19.09.2016 20:33

Jak tam szachy i komputery? Co to za zmiany nicków :)

Autor edytował komentarz w dniu: 23.09.2016 16:54
Dementor   35 #70 28.03.2017 23:00

@FreeWare_RK: Pisałeś, że ostatnio dużo grywasz w szachy. W związku z tym polecam Ci fajną stronę https://www.chess.com/pl/daily Gdzie można zagrać z kompem online, na różnych poziomach. Jest tylko jeden wymóg, że trzeba się tam za rejestrować, ale gra jest za darmo.

lukash86   5 #71 28.03.2017 23:22

@Dementor: Jeżeli chodzi o szachy online, też ta stronka jest całkiem fajna http://poki.pl/szachy Tak samo za free :P

Dementor   35 #72 28.03.2017 23:27

@lukash86: Grywam czasem na niej, ale wolę Chess.com jest bardziej profesjonalna.

FreeWare_RK   21 #73 29.03.2017 14:18

@Dementor: Pisałem, że ostatnio? Ogólnie, że to moja ulubiona gra. A ostatnio to nie za bardzo jest z kim. Czasu na to też nie ma. Ale jak jest to popołudnie mija tak szybko, że szybciej chyba się nie da :) . Dzięki za stronkę, przyjrzę się jej.

Dementor   35 #74 01.04.2017 17:31

@FreeWare_RK: Mam podobny problem, mało teraz jest chętnych do gry w szachy. Inna sprawa, że też za bardzo czasu nie ma na to. Co poniekąd też wynika ze specyfiki naszych czasów. W związku z tym większość ludzi gra "czasówki" online. Chociaż taka forma gry ma dużo wad, zawsze to jakaś alternatywa.

FreeWare_RK   21 #75 01.04.2017 21:09

@Dementor: Tak to specyfika naszych czasów :) . Każdy teraz zabiegany jest. Ale wspomnienia piękne zostają :) . Teraz jak bym pograł to już nie to co kiedyś, już nie ta forma, nie ten ,,skil" :) .

adrianh   4 #76 03.06.2017 02:01

Bardzo ciekawie przedstawiona historia wpływu szachów na rozwój informatyki. Z lektury tego wpisu wynika, że są one niebagatelne. Zważając na to, aż dziwne, że temat szachów tak rzadko występuje na DP.