Kryptologia XX wieku
liczba publikacji: 7pierwszy wpis: 26 Marca 2016ostatni wpis: 30 Września 2017

O maszynach szyfrujących słów kilka

Kryptologia XX wieku — Enigma

Ludzie od starożytności stosowali szyfry. Chcieli w ten sposób zabezpieczyć poufną informację przed wzrokiem osób trzecich. Potrzebę szyfrowania rozumiał już Juliusz Cezar, który jest uważany za autora sławnego szyfru Cezara. Żydzi używali szyfru AtBash, który polegał na zamianie litery leżącej w pewnej odległości od początku alfabetu na literę leżącą w tej samej odległości od jego końca. Kod AtBash spełniał w swoim czasie ogromną rolę. Dużo przykładów jego zastosowania znajdziemy w Biblii.

Kryptologia XX wieku — maszyna Lorenza

II wojna światowa była okresem, który pochłonął kilkadziesiąt milionów istnień. Nie mniej, postęp techniczny, który został wymuszony przez trwający konflikt był ogromny. Najszybciej unowocześniano technikę zbrojeniową. Ale nie tylko – kryptografia, a zarazem kryptologia również cieszyła się niemałym powodzeniem. W tej dziedzinie prym wiodła III Rzesza. Brytyjczycy i Rosjanie starali się nie zostawać w tyle. Każda ze stron konfliktu marzyła nie tylko o odczytywaniu depesz przeciwnika, ale również o zabezpieczeniu swojego kanału komunikacji.

Kryptologia XX wieku — pierwsze próby pokonania szyfru Enigmy

W dzisiejszym artykule znowu wrócimy do fatalnego dla ludzkości i świata okresu drugiej wojny światowej. Jednakże, tym razem spojrzymy na cały konflikt z całkowicie odmiennej strony. Moje poprzednie teksty z tej serii opisywały maszyny kryptograficzne, metody ich działania oraz inżynierów, którzy je opracowali. Zajmowaliśmy się tylko jedną stroną barykady – kryptografami – naukowcami opracowującymi nowe metody szyfrowania wiadomości.

Kryptologia XX wieku — Enigma — pierwszy sukces + konkurs!

Rok 1932 był w pewnym sensie „ciszą przed burzą”. Republika Weimarska po cichu rozbudowywała arsenał wojskowy. W parlamencie dosyć dużą reprezentację posiadała Narodowo-Socjalistyczna Niemiecka Partia Robotników. Co prawda, w wyborach prezydenckich, zorganizowanych na początku 1932 roku nie wygrał Adolf Hitler, a dotychczas sprawujący urząd weteran pierwszej wojny światowej, Paul von Hindenburg. Nie stanowiło to jednak końca kariery Hitlera i jego partii, a jedynie początek. Tymczasem w Polsce Marian Rejewski był niezwykle blisko odkrycia tajemnicy maszyny Scherbiusa.

Kryptologia XX wieku — Enigma — okres siewu, żniw i suszy

Wydawałoby się, że pokonanie zasadniczych trudności szyfru Enigmy stanowi kres walki. Polscy kryptolodzy wraz z kolejnymi miesiącami spędzonymi nad analizą szyfru, nabierali coraz większej wprawy w łamaniu niemieckich szyfrogramów. Zresztą, zadanie Rejewskiego i innych matematyków w przeciętny dzień sprowadzało się jedynie do odnalezienia klucza dziennego. Jak wspominaliśmy w poprzedniej części, ustawienia wirników zmieniały się jedynie raz na kwartał, a właśnie ta część pracy pochłaniała najwięcej energii i czasu.

Kryptologia XX wieku — Enigma — „transplantacja"

Polski zespół kryptologiczny toczył z Chi-Dienst wyrównany bój na polu matematyki i kryptologii. Częściowo dzięki błędom technicznym, częściowo dzięki złym założeniom, niemiecka maszyna została pokonana. Największym problemem stojącym na przeszkodzie okazał się nie brak umiejętności, a funduszy. Wykonanie jednej „bomby” Rejewskiego pochłonęło praktycznie cały roczny budżet Biura Szyfrów. Niemieckie posunięcia dyplomatyczne, takie jak Anschluss Austrii czy zajęcie Sudetenlandu zwiastowały, że jednym z kolejnych celów Hitlera może stać się Polska.

Kryptologia XX wieku — Enigma — płonący kraj i ewakuacja

Dla zespołu naszych kryptologów rozpoczynał się ciężki okres. Cicha, spokojna praca w Pyrach zamieni się w ucieczkę przed spadającymi z nieba niemieckimi bombami. Popołudnia spędzane ze swoją rodziną zamienią się w długą rozłąkę. Wojsko Polskie stawi zaciekły opór najeźdźcy. Niestety, niemieckie dywizje pancerne szybko przedrą się przez polskie linie obrony. Rozpocznie się dramatyczna ewakuacja. A jeszcze w sierpniu Polacy cieszyli się wolnością i pokojem …...