r   e   k   l   a   m   a
r   e   k   l   a   m   a

Ośmiobitowce nie chcą umrzeć – nowe oprogramowanie na stare komputery

Strona główna AktualnościOPROGRAMOWANIE

Popularność komputerów 8-bitowych już dawno minęła. Sporo sprzętu z minionych epok pozostało jednak w kolekcjach pasjonatów. Osoby zainteresowane tematem retro emulują też często programowo środowiska sprzed dwóch dekad na swoim współczesnym sprzęcie.

Dla nich wszystkich powstaje nowe oprogramowanie tworzone przez i z myślą o entuzjastach starych komputerów oraz osobach żyjących w świecie wspomnień i nostalgii za minionymi technologiami.

Należy zauważyć, że w wielu przypadkach współczesne oprogramowanie powstające na 8-bitowce znacznie przewyższa to z czasów ich świetności. Wpływ na to mają perfekcyjna znajomość programowanej maszyny, specjalizacja i pasja twórców, ale też postęp w technikach i wiedzy programistycznej, jaki dokonał się przez te wszystkie lata. Choć sukces komercyjny nie jest na pewno podstawowym celem autorów takiego oprogramowania, istnieją producenci dbający o profesjonalną oprawę swoich wydawnictw, nie odbiegającą od tego, co spotkać można wśród wydawców gier i aplikacji na komputery współczesne.

r   e   k   l   a   m   a

Zapraszamy więc do przeglądu współczesnego oprogramowania na komputery 8-bitowe. Zaczynamy od gier, czyli tego, co jest często podstawowym powodem zainteresowania sprzętem retro.

Gry – retro zobowiązuje do pomysłowości

Rocket Smash Ex

Rocket Smash Ex (Commodore 64/128) to rozwinięcie gry Rocket Smash zgłoszonej w 2013 roku do konkursu dla twórców gier komputerowych. Pomysł rozgrywki zaczerpnięty został z gry Jet Pack dla komputera ZX Spectrum. Zasady są więc proste: na ekranie rozgrywki musimy pozbierać wszystkie elementy kosmicznej rakiety i zbiorniki z paliwem niezbędne do jej zasilania. Tę pozornie nieskomplikowaną czynność utrudniają nam hordy obcych, których staramy się zlikwidować za pomocą broni laserowej. Gra charakteryzuje się bardzo dopracowaną grafiką: urozmaiceni przeciwnicy, dynamiczne wystrzały i wybuchy oraz eleganckie intro.

Cyfrowa wersja gry dostępna jest za darmo; do jej uruchomienia, gdy nie dysponujemy fizycznym sprzętem, twórcy gry zalecają emulator VICE. Należy wspomnieć o dwóch płatnych wersjach gry: standardowej i rozszerzonej. Znajdziemy w nich grę na kartridżu (niezbędny jest tu komputer Commodore 64) zapakowaną w eleganckie kartonowe lub plastikowe pudełko. Całość uatrakcyjniają dodatki w postaci plakatu i naklejek.

Strona domowa gry to rgcddev.itch.io/rocket-smash-ex.

Soulless

Soulless (Commodore 64/128) to gra wydana w 2012 roku. Choć od tej daty powstało całkiem sporo nowych gier, to ten tytuł zdecydowanie należy wyróżnić. Soulless ma prostą fabułę – rozczłonkowana dusza, utracone królestwo, zemsta zamienionego w bestię króla Rizeka – całkowicie jednak wystarczającą do tego typu gier platformowych. Produkcję charakteryzują wysoka grywalność, znakomita grafika, dźwięk oraz animacja wszystkich postaci, urozmaicona scenografia i dopracowane sterowanie. Pod względem technicznym Soulless wykorzystuje maksimum możliwości komputera Commodore 64.

Także w przypadku tej gry wersja cyfrowa dostępna jest za darmo. Płatne wydania są gratką dla kolekcjonerów. Zawierają one kartridż z grą, płytę CD z materiałami dotyczącymi produkcji, wydrukowaną mapę (bardzo pomocną w rozgrywce), naklejki, a nawet komiks.

Strona domowa gry to rgcd.bigcartel.com/product/soulless.

Hyperion

Hyperion (Commodore 64/128) to gra, która nie została jeszcze wydana. Informacje o pracy nad nią pojawiły się już w 2012 roku. Istnieje szansa, że w tym roku zostanie ukończona. Na razie możemy przyjrzeć się udostępnianym zrzutom ekranu z gry, szkicom koncepcyjnym, filmikom przedstawiającym wprowadzenie do rozgrywki, a także fragmentom drukowanego podręcznika.

Na podstawie wyżej wymienionych materiałów należy uznać, że będziemy mieli do czynienia z prawdziwym hitem. Zapowiada się dopracowana gra platformowa (piękna grafika, duża liczba poziomów, rozległe lokacje) w klimacie science fiction. Autorzy wspominają także o dwudziestu różnych utworach dźwiękowych wzbogacających produkcję.

Wydawcą gry będzie Psytronik Software. Propozycję ekskluzywnego wydania możemy obejrzeć na profilu gry Hyperion na Facebooku.

Ridiculous Reality

Ridiculous Reality (Atari XE/XL) to gra, która zwyciężyła w 2012 roku w konkursie programistycznym klubu ABBUC (niemiecki klub miłośników 8-bitowego Atari). Produkcja charakteryzuje się połączeniem elementów zręcznościowych z logicznymi. W wypadku tej gry musimy, poza zręcznym i precyzyjnym sterowaniem postacią, ułożyć planszę z przesuwanych pokoi, po których się poruszamy. Ridiculous Reality to projekt słowacko-polski, a autorem screenów tytułowego i końcowego jest Adam „Ooz” Powroźnik – szanowany w środowisku grafik.

Gra jest dostępna za darmo. Wcześniej istniało także płatne, limitowane wydanie na kartridżu.

Strona domowa gry to matosimi.websupport.sk/atari/2012/12/ridiculous-reality-final-version/.

Dungeon Hunt

Dungeon Hunt (Atari 400/800/XE/XL) to gra fabularna nawiązującą do absolutnego klasyka gatunku, gry Dungeon Master. Jak widać, komputery ośmiobitowe to nie tylko gry platformowe. Dungeon Hunt zawiera wszystko co charakterystyczne dla tego typu gier. Mamy więc lochy najeżone pułapkami, rozwijane właściwości postaci, w którą się wcielamy, wyposażenie do zdobycia i oczywiście potwory zamieszkujące podziemia.

Fanów gatunku na pewno nie odstraszy nieco chyba zbyt surowa grafika i oprawa dźwiękowa. W tego typu pozycjach własna wyobraźnia i tak jest przecież najistotniejsza.

Gra dostępna jest w limitowanym, numerowanym wydaniu na dyskietce.

Strona domowa gry to atariage.com/forums/topic/231654-dungeon-hunt-a-new-game-for-the-atari-8-bit/.

Castlevania: Spectral Interlude

Castlevania: Spectral Interlude (ZX Spectrum 128) to gra czerpiąca pomysły z klasycznej serii gier platformowych Castlevania firmy Konami. Jak wspominają autorzy, gra miała być klonem Castlevania II: Simon's Quest; powstała jednak zupełnie nowa i oryginalna produkcja.

Gra łączy w sobie elementy gry platformowej i fabularnej. Opowiedziana przez twórców historia, choć zupełnie nowa, znakomicie uzupełnia fabułę całej serii. Jak przystało na produkcję realizowaną przez fanów Castlevanii, gra jest rozległa, urozmaicona, dopracowana technicznie i oczywiście dostępna za darmo. Należy zaznaczyć, że jest cały czas rozwijana. Powstają nowe wersje językowe, usuwane są błędy i wprowadzane poprawki dotyczące rozgrywki.

Strona domowa gry to spectralinterlude.com

Cousin Horace

Cousin Horace (Sinclair ZX Spectrum 48/128) to gra stworzona przez włoskiego programistę Alessandro Grussu'a, bardzo dobrze oceniona i wyróżniona w 2014 roku przez magazyn „Retro Gamer”. Największą zaletą tej pięcioczęściowej gry jest to, że każdy z poziomów reprezentuje inny gatunek elektronicznej rozgrywki. Rozpoczynamy więc od gry platformowej, następnie mamy „strzelankę”, grę przygodowo-zręcznościową, labirynt i na końcu układankę. Cousin Horace wyróżnia także kolorowa i bardzo szczegółowa grafika.

Grę możemy pobrać za darmo ze strony internetowej autora.

Programy – ktoś wciąż pracuje na 8-bitowcach

NAV

NAV V9.6 (Commodore 64/128) to menadżer plików. Najnowsza wersja aplikacji pochodzi z 2013 roku. Program, poza obsługą standardowych dla komputerów Commodore stacji dysków (1541, 1571, 1581), potrafi korzystać też z interfejsów umożliwiających podłączenie dysków ATA lub kart pamięci (uIEC, IDE64). I właśnie przy tych bardziej współczesnych pojemnościach dysków NAV V9.6 pokazuje swoje możliwości. Aby rozpocząć przeglądanie plików, wystarczy kliknąć ikonę odpowiedniego urządzenia, a bardziej zaawansowane komendy dostępne są z linii poleceń.

Program stanowi ciekawy przykład połączenia całkiem współczesnych rozwiązań (interfejs oparty o ikony, gigabajty danych) ze światem komputerów 8-bitowych.

Menadżer plików znajdziecie na stronie csdb.dk/release/?id=115764.

FunkPaint

FunkPaint 0.43b (Commodore 64/128) to edytor graficzny, którego najnowsza wersja powstała w kwietniu 2015 roku. Program charakteryzuje zaawansowana praca z możliwością użycia skrótów klawiaturowych na powiększonym fragmencie edytowanej grafiki. Taki sposób działania na pewno ucieszy twórców pixelartu.

Aplikacja obsługuje formaty popularnych programów z czasów świetności komputerów 8-bitowych: Art Studio i Koala.

Imponująca wydaje się lista urządzeń, które program wspiera. Do sterowania możemy użyć zarówno joysticka lub szeregu myszek, jak i klawiatury numerycznej Commodore 128. Wykorzystane zostaną także często dosyć egzotyczne rozszerzenia pamięci wpięte w nasz retro-sprzęt.

Strona domowa FunkPainta to singularcrew.hu/funkpaint.

Altirra

Altirra BASIC (Atari 8-bit) to interpreter kompatybilny ze standardowym językiem Atari BASIC. Charakteryzuje się szybszym od oryginału działaniem oraz wieloma usprawnieniami. Na uwagę zasługuje systematyczny rozwój programu i częste aktualizacje, które poza usuwaniem błędów wprowadzają między innymi nowe polecenia. Wraz z pojawianiem się kolejnych wersji interpretera aktualizacji podlega solidnie przygotowana dokumentacja, stanowiąca niezbędne źródło wiedzy dla praktyków.

Oprogramowanie dystrybuowane jest w dwóch formatach: pliku wykonywalnego i obrazu kartridża dającego możliwość całkowitego zastąpienia wiekowego już rozwiązania firmy Atari.

Powstanie i rozwój Altirra BASIC świadczy o tym, że pasjonaci 8-bitów nawet w obszarze języków programowania znajdą coś dla siebie.

Systemy operacyjne – multitasking na Z80?

SpartaDOS X

SpartaDOS X (Atari 8-bit) to dyskowy system operacyjny dla komputerów Atari. Opisywane oprogramowanie uchodzi za najbardziej zaawansowany DOS dla komputerów 8-bitowych. SpartaDOS X to umieszczone w kartridżu rozwinięcie systemu SpartaDOS. Pierwsze i kolejne wydania systemu były płatne. Od 2005 roku SpartaDOS X został przejęty przez grupę pasjonatów (grupa koderska DLT) i rozwijany jest do dziś.

Wiersz poleceń i sposób konfiguracji systemu wzorowane są na MS-DOS. Należy jednak pamiętać, że SpartaDOS X nie jest kopią systemu Microsoftu – pomimo pewnych podobieństw jest też sporo różnic występujących np. na poziomie formatu systemu plików czy formatu pliku binarnego.

Od wersji 4.40 system potrafi obsłużyć do 15 partycji lub dysków twardych. Oprogramowanie charakteryzuje modułowa budowa, pozwalająca na użycie sterownika do obsługi innego niż SpartaDOS FS systemu plików.

SpartaDOS X dystrybuowany jest jako moduł ROM. Najnowsze wersje systemu wymagają kartridża o pojemności 128 kB. W internecie dostępny jest też opis sposobu montażu modułu z systemem wewnątrz 8-bitowego komputera Atari.

System operacyjny znajdziecie na stronie sdx.atari8.info/index.php.

SymbOS

SymbOS (Amstrad CPC, MSX, PCW) to oprogramowanie, które wśród dotąd zaprezentowanych powinno robić największe wrażenie. SymbOS jest wielozadaniowym systemem operacyjnym dla komputerów opartych o 8-bitowy mikroprocesor Zilog Z80.

Za podstawową motywację do stworzenia okienkowego systemu operacyjnego autorzy uznają swój zachwyt nad okienkowym środowiskiem GEOS działającym na Commodore 64. Uznano, że dysponując np. Amstradem CPC 6128 (szybszy procesor, lepsza grafika i zazwyczaj dwa razy większa pamięć) będzie można uzyskać jeszcze bardziej zadowalające rezultaty.

Tak też się stało. SymbOS może więc pochwalić się własnym mikrojądrem potrafiącym zarządzać do 1024 kB RAM. System obsługuje różne systemy plików, np. FAT32, i potrafi wykorzystać do 8 urządzeń pamięci masowej. Dla zainteresowanych szczegółowa specyfikacja techniczna dostępna jest na stronie producenta.

Najciekawsze wydaje się jednak GUI wzorowane na systemie Windows. Mamy więc dolny pasek z menu „Start” i zegarem po prawej stronie, przesuwane i skalowane okna oraz bardzo podobny zestaw ikon.

SymbOS dystrybuowany jest dodatkowymi aplikacjami, takimi jak odtwarzacze plików wideo i audio, przeglądarką obrazków itp. Program do obsługi linii poleceń, kalkulator czy gra Saper znów przypominają o inspiracji systemem Windows.

Warto zapoznać się z tym ciekawym i wciąż rozwijanym systemem. Jeśli nie dysponujemy odpowiednim sprzętem, powinniśmy skorzystać z programu WinAPE dla systemu Windows.

Strona domowa SymbOS-a to symbos.de.

Pasja czyni cuda

Oczywiście opisane w artykule oprogramowanie to nie wszystko, co ostatnio powstało dla komputerów 8-bitowych. Najwięcej pojawia się nowych gier. Wykorzystanie starego sprzętu do komputerowej rozrywki wydaje się być jak najbardziej zasadne i oczywiste. Przeciętny użytkownik może uznać, że rozrywkowe cele są chyba jedynymi możliwymi w przypadku komputerów 8-bitowych. Stąd też mniejsza liczba aplikacji użytkowych. Można stwierdzić, że ich jakość też odbiega od poziomu gier.

Nowe, wciąż rozwijane systemy operacyjne to już zdecydowanie oprogramowanie dla pasjonatów i często próba udowodnienia, że na 8-bitowym sprzęcie „też się da”.

W artykule świadomie nie wspomniano o demoscenie. Tej grupie programów należałoby poświęcić oddzielny tekst. Liczba, a przede wszystkim jakość 8-bitowych produkcji scenowych jest zdumiewająca.

Jak widać, świat 8-bitowców nie jest martwy. Polecamy śledzenie informacji dotyczących tematów retro w internecie. Zachęcamy też do emulacji starych komputerów i zabawy także z tym najnowszym oprogramowaniem. Być może część z Was skusi się po jakimś czasie na zakup na rynku wtórnym prawdziwego komputera 8-bitowego…

© dobreprogramy
r   e   k   l   a   m   a
r   e   k   l   a   m   a

Komentarze

r   e   k   l   a   m   a
r   e   k   l   a   m   a
Czy wiesz, że używamy cookies (ciasteczek)? Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianach ustawień.
Korzystając ze strony i asystenta pobierania wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.