25 lat Wikipedii. Z okazji urodzin dogadała się z gigantami AI
Wikipedia przez lata zmieniała się i stawała coraz większą bazą wiedzy. Ta kusi nie tylko uczniów, ale i wielkie korporacje, które używają jej do trenowania modeli sztucznej inteligencji. Dzięki nowej umowie odbędzie się to na nowych warunkach.
15 stycznia Wikipedia obchodziła swoje 25. urodziny. Internetowa baza wiedzy, założona w 2001 roku, w dalszym ciągu funkcjonuje jako projekt non-profit, choć mieści na łamach serwisu ponad 65 milionów publikacji. Miesięcznie jej strony uzyskują prawie 15 miliardów wyświetleń. Serwis utrzymuje się dzięki pracy wolontariuszy oraz pieniądzom firm technologicznych, które nawiązują współpracę z Wikimedia Enterprise.
Za pieniądze giganci technologiczni otrzymują dostęp do API, które pozwala im chociażby na łatwiejszą implementację wiedzy z Wikipedii do swoich wyszukiwarek oraz narzędzi. Taką umowę w 2022 roku nawiązał Google czy Ecosia. Z bazy publicznie dostępnej wiedzy może jednak korzystać każdy, w tym twórcy modeli sztucznej inteligencji, które potrzebują dostępu do ogromynch pokładów danych treningowych.
Wikipedia podpisała umowę na trenowanie sztucznej inteligencji
W kwietniu 2025 roku Fundacja Wikipedii odnotowała, że ruch na łączach wykorzystywanych do pobierania multimediów wzrósł o 50 proc. od stycznia 2024 roku. Mimo tego, że boty odpowiadały za 35 proc. wyświetleń stron, to wygenerowały 65 proc. najbardziej obciążających zapytań.
Oprócz tego fundacja Wikimedia Foundation odnotowała w październiku 2025 roku, że ruch na jej stronach generowany przez ludzi zmniejszył się o 8 proc. rok do roku. Stało się to po tym, gdy fundacja dokonała aktualizacji narzędzia pomiaru ruchu i okazało się, że za część dość ludzkiej aktywności odpowiadają boty. Z kolei użytkownicy nie mają aż tak wielu powodów, by wchodzić na serwis, gdyż zawartą w nim wiedzę otrzymują podsumowania wygenerowane przez sztuczną inteligencję.
Założyciel Wikipedii Jimmy Wales nie ma nic przeciwko trenowaniu modeli sztucznej inteligencji na treściach z internetowej encyklopedii. Przyznaje "Osobiście jestem bardzo szczęśliwy, że modele AI trenują na danych z Wikipedii, ponieważ tworzą je ludzie" i dodaje "Niekoniecznie chciałbym korzystać z AI, które trenuje wyłącznie na X, bo byłoby to bardzo wściekłe AI". Jednocześnie w rozmowie z Associated Press mówi do twórców narzędzi sztucznej inteligencji: "Najpewniej powinniście dołożyć się i zapłacić swoją uczciwą część kosztu, jaki nakładacie na nas".
Z takim założeniem u drzwi fundacji Wikimedia pojawiły się Microsoft, Perplexity i Mistral AI, które od teraz będą licencjonować treści od Wikipedii do treningu swoich modeli. Nie oznacza to, że Wikipedia stanie się firmą skupioną wyłącznie na zadowalaniu gigantów technologicznych. Fundacja opracowała strategię dotyczącą AI, w której pozwala na użycie narzędzi wspomagających pracę, ale nie na publikację treści tworzonych przez sztuczną inteligencję.
Michał Mielnik, dziennikarz Wirtualnej Polski
