Cyberatak na 178 firm. Złośliwy kod zmieniał się 26 razy

Oskar Ziomek
karta, kredytowa, komputer, klawiatura, laptop, leży, biznes, handel, zakupy, czarna, srebrna, plastikowy, internet, sklep, wymiana, bank, elektroniczny, przelew, interes, zysk, strata, oszust, policja, haker, wirusAtak przejmował m.in. dane kart płatniczych
Źródło zdjęć: © Adobe Stock | aspirant2

Atak wykorzystujący oprogramowanie Optimizely objął serwisy IKEA, CNN, BBC, Zoom i Air France-KLM. Na stronach dużych organizacji pojawiał się złośliwy JavaScript, który m.in. podmieniał adresy portfeli kryptowalutowych, sczytywał dane kart i wykradał ciasteczka. Ustalone dotąd szczegóły kampanii OPTIMJACK przeanalizował serwis Sekurak.

16 listopada poinformowano, że witryny należące do znanych organizacji dostarczały użytkownikom szkodliwy kod. Na liście znalazły się m.in. serwisy CNN, BBC, Zoom, IKEA, Equifax oraz Air France-KLM. Zespół Scotta Helme'a przeanalizował ponad 1,5 tys. snippetów hostowanych przez Optimizely i znalazł 188 złośliwych skryptów przypisanych do 178 organizacji.

Zainfekowany JavaScript nie ograniczał się do jednej funkcji. Kod mógł podmieniać adresy portfeli kryptowalutowych, pozyskiwać dane kart płatniczych, wykradać ciasteczka oraz wykonywać zrzuty ekranu. W przypadku urządzeń iPhone i iPad ze starszym oprogramowaniem skrypty próbowały również uruchamiać pakiety exploitów dla iOS, w tym Coruna i DarkSword.

W jaki sposób Optimizely stało się narzędziem ataku?

Optimizely Web służy firmom do prowadzenia testów A/B oraz eksperymentów wielowariantowych. Dla każdego projektu platforma generuje snippet JavaScript, który klient umieszcza na swojej stronie za pomocą znacznika skryptu. Kluczowy element tego kodu pozwala uruchomić dowolny JavaScript w kontekście domeny korzystającej z usługi.


WIDEO
Zabrałem vivo X500 Pro Max na rejs. Telekonwerter dał radę

Taka funkcja jest potrzebna do przeprowadzania testów, ale zwiększa skutki przejęcia ustawień projektu. Snippet może być obecny nie tylko na zwykłych podstronach, lecz także przy logowaniu i finalizowaniu zakupów. W tym przypadku atakujący uzyskali możliwość dodawania albo podmieniania własnego loadera w polu projectJS wielu niezależnych projektów.

Badacze podkreślili, że nie doszło do zatrucia pamięci podręcznej ani podmiany pliku na serwerze CDN. Klienci pobierali prawidłowe pliki projektów, a certyfikaty pozostawały zgodne. Według dostępnych ustaleń zmiany dotyczyły właśnie wpisów projectJS, natomiast pozostałe atrybuty projektów nie zostały zmodyfikowane.

Incydent objął również organizacje korzystające z opcji samodzielnego hostowania skryptów. W takim modelu firma stawia serwer reverse proxy i udostępnia pliki generowane przez Optimizely z własnej domeny. Aktualizacje mogą być pobierane automatycznie z CDN, na przykład za pomocą zadania CI lub skryptu.

W efekcie problem nie ograniczał się do bezpośredniego pobierania kodu z infrastruktury Optimizely. Złośliwe zmiany mogły trafić także do organizacji, które przekazywały skrypty na własne domeny w ramach stosowanego procesu aktualizacji.

Kod zmieniał się 26 razy

Anomalię zauważyła firma Report URI podczas analizy wyników skanowania stron. Wpis w serwisie urlscan z godz. 2:21 UTC pokazywał jeszcze prawidłową wersję kodu dostarczanego przez Optimizely. Po dwóch godzinach pojawiły się pierwsze złośliwe modyfikacje.

W trakcie kampanii atakujący zmieniali zawartość skryptu 26 razy. Dodawali kolejne funkcje oraz następne adresy portfeli kryptowalutowych. Sposób działania przypominał iteracyjne tworzenie i sprawdzanie kodu, tyle że testy prowadzono na stronach produkcyjnych.

Większość zaatakowanych witryn pozostawała narażona przez około 16 godz. Nie zawsze wystarczało jednorazowe usunięcie złośliwego kodu. Po oczyszczeniu serwisu Smartsheet pojawił się ponownie loader, tym razem lepiej ukryty i silniej obfuskowany.

Optimizely potwierdziło podatność

Optimizely potwierdziło wystąpienie podatności i wskazało, że błąd umożliwił przejęcie kontroli nad wpisami projectJS w projektach należących do innych klientów. Firma nie ujawniła jednak szczegółów technicznych luki. Wiadomo jedynie, że problem miał znajdować się w procesie rejestracji konta w usłudze Optimizely Experimentation.

Incydent pokazał, że zaufanie do rozpoznawalnej marki nie chroni użytkownika przed kodem uruchamianym przez jej stronę. W tym przypadku szkodliwe skrypty trafiały do serwisów dużych organizacji za pośrednictwem narzędzia wykorzystywanego do testów i personalizacji witryn.

Wybrane dla Ciebie
NIE WYCHODŹ JESZCZE! MAMY COŚ SPECJALNIE DLA CIEBIE