Nie IQ, a spostrzegawczość. Ta umiejętność pozwala odróżnić prawdę od AI
W dobie coraz bardziej realistycznych obrazów generowanych przez sztuczną inteligencję (AI), badania wykazują, że kluczem do odróżnienia prawdziwych zdjęć od sztucznych nie jest inteligencja ani znajomość technologii, lecz podstawowa zdolność rozpoznawania obiektów.
Naukowcy z Uniwersytetu Vanderbilta w USA odkryli, że osoby o silniejszych zdolnościach rozpoznawania obiektów potrafią lepiej wykrywać twarze wygenerowane przez AI. Badanie, opisane w recenzowanym czasopiśmie "Journal of Experimental Psychology: General", przeprowadzili prof. Isabel Gauthier wraz z Jasonem Chowem i Rankinem McGuginem.
Inteligencja i trening nie wystarczą
Naukowcy w ramach eksperymentu stworzyli Test Twarzy AI (AI Face Test) - pierwsze narzędzie do pomiaru zdolności odróżniania realnych twarzy od obrazów generowanych przez AI. Okazało się, że ani inteligencja, ani doświadczenie w obsłudze technologii, ani nawet dobre umiejętności rozpoznawania twarzy nie były trafnymi wskaźnikami sukcesu. Najlepiej sprawdzała się właśnie ogólna zdolność rozpoznawania obiektów.
"Nikt wcześniej nie badał, jak różnią się ludzie pod względem rozpoznawania obiektów i jego wpływu na codzienne zadania wizualne. Wyniki są naprawdę zaskakujące" - przyznała Isabel Gauthier, profesor psychologii na Uniwersytecie Vanderbilta, współautorka badania.
AI przejmie kontrolę nad twoją pocztą głosową
Jak dodaje, spostrzegawczość to cecha, która pomaga ludziom stawiać czoła nowym wyzwaniom percepcyjnym, w tym tworzonym przez sztuczną inteligencję. "Byliśmy zszokowani, widząc, jak inteligencja, a nawet trening technologiczny, nie pomogły nam trafnie ocenić, czy twarz jest sztuczną inteligencją" - przyznała Gauthier.
Badacze: Ludzie są w stanie odróżnić prawdę od AI
Jak wypadł eksperyment? Uczestnicy z lepszymi umiejętnościami rozpoznawania obiektów konsekwentnie lepiej radzili sobie z rozpoznawaniem twarzy generowanych przez sztuczną inteligencję, a ich wyniki pozostały spójne po ponownym teście. Wyniki sugerują, że ogólna sprawność przetwarzania wizualnego pomaga radzić sobie w świecie zalewanym realistycznymi obrazami generowanymi przez AI.
"W mediach pojawia się powszechny przekaz, że obrazy generowane przez sztuczną inteligencję są tak realistyczne, że nie jesteśmy w stanie ich odróżnić, i uważam, że jest to mylące" - powiedziała Gauthier.
Autorzy odnotowali, że ta sama zdolność wiąże się w innych projektach z lepszymi wynikami w zadaniach praktycznych, jak wykrywanie guzków w zdjęciach RTG klatki piersiowej, identyfikacja komórek nowotworowych we krwi, czytanie nut oraz określanie płci na podstawie obrazów siatkówki. To sugeruje ogólną sprawność przetwarzania wzrokowego, która przenosi się na różne dziedziny.
"Niektórzy nie potrafią dostrzec różnicy, inni radzą sobie świetnie, a jeszcze inni radzą sobie całkiem nieźle. W miarę jak sztuczna inteligencja staje się coraz bardziej obecna w naszej rzeczywistości, myślę, że warto wiedzieć, że niektórzy ludzie radzą sobie z tym lepiej niż inni" - opisuje współautorka badania w rozmowie z portalem SciTechDaily.
Badania wskazują, że rozpoznanie cech osób mniej podatnych na dezinformację generowaną przez sztuczną inteligencję pozwala lepiej zrozumieć, jak działa ludzka percepcja w szybko zmieniającym się otoczeniu wizualnym. Rozwijanie umiejętności rozpoznawania obiektów może stać się kluczem do skutecznej ochrony przed manipulacjami wizualnymi w mediach społecznościowych.
Amanda Grzmiel, dziennikarka Wirtualnej Polski
