Pałac pamięci w ruinie. Użytkownicy smartfonów narażeni na „cyfrową amnezję”
Wpływ rozwoju techniki komputerowej, a przede wszystkim urządzeń mobilnych, na ludzką percepcję i umiejętności poznawcze wciąż nie jest szczególnie dobrze zbadany. Możliwa mentalna rewolucja, jaka mogła się dokonać w wyniki bezustannego i wygodnego dostępu do ogromnych zasobów informacji, pozostaje wciąż w sferze domysłów. Interesujące wnioski można wyciągnąć na podstawie opublikowanych przez Kaspersky Lab raportów z badań w tym zakresie.
Na pytania odpowiadali mieszkańcy Wielkiej Brytanii, Niemiec, Hiszpanii, Włoch, Francji i krajów Beneluksu. Jednym z badanych aspektów był wpływ posiadania wirtualnej książki telefonicznej na pamięć o numerach telefonicznych, z którymi badani łączyli się najczęściej. Takie informacje, jak na przykład numer do domu, pracy czy dziecka, były powszechnie pamiętane przez zdecydowaną większość populacji jeszcze dekadę temu. Dziś jednak się to zmieniło, co potwierdzają odpowiedzi Europejczyków. Numer telefonu do swojego partnera przechowuje w pamięci średnio 66,5% badanych. Z wynikiem na poziomie nieco ponad 80% wyróżniają się Hiszpanie, natomiast najmniej osób, które znały numer, znalazło się w Wielkiej Brytanii – 50,8%.
Jeżeli zaś chodzi o numer telefonu do miejsca pracy odpowiedzi w większości krajów były bardziej zbliżone. Europejska średnia wynosi w tym przypadku nieco ponad 49%. Natomiast numer telefonu do swojego dziecka zna średnio 47% badanych Europejczyków.
Badano przede wszystkim zależności pomiędzy funkcjonowaniem mechanizmów odpowiedzialnych za zapamiętywanie informacji i przenoszeniem „obowiązków” w tej kwestii na smartfony. Dość oczywistym, jednak bardzo interesującym wnioskiem jest fakt, że użytkownicy na masową skalę zapominają informacji, które zostały już wprowadzone do ich smartfonów. Trudno dopatrywać się w tej kwestii szczególnie negatywnych aspektów – zarówno kwestie organizowania porządku dnia, jak i przypominania o konkretnych obowiązkach czy wydarzeniach może przynieść nawet korzyści – „zaoszczędzona” zostaje pamięć krótkotrwała, która może zostać spożytkowana w inny sposób. Problem stanowi jednak fakt, że ludzka pamięć, dzięki smartfonom i mobilnemu dostępowi do Internetu, jest coraz rzadziej używana… w ogóle.
Zdają się to potwierdzać odpowiedzi na pytanie o uczucia towarzyszące hipotetycznemu zagubieniu lub zniszczeniu smartfona czy komputera. Co piąty pytany o to Europejczyk stwierdził, że byłaby to panika. Ma to wynikać z faktu, że pamięć urządzenia jest jedynym miejscem, na którym przechowywane są ich kontakty i inne ważne dane. 38% badanych stwierdziło natomiast, że utrata urządzenia wywołałaby u nich smutek przez „wspomnienia”, które mogłyby zostać bezpowrotnie utracone.
To właśnie ostatnie sformułowanie wydaje się być w całej kwestii kluczowe. Ankietowani sami zdają się przyznawać, że pamięć o konkretnych doświadczeniach zostaje coraz częściej przenoszona właśnie na urządzenia. Nie dotyczy to zatem tylko informacji, które tradycyjnie były przechowywane w pamięci krótkotrwałej. Autorzy raportu podsumowują go między innymi tezą o istnieniu zjawiska cyfrowej amnezji. Z raportem na temat wyników przeprowadzonych badań można zapoznać się na blogu Kaspersky Lab.
