Kłopoty z mObywatelem. Jest niezgodny z założeniami Unii

Resort cyfryzacji opublikował projekt ustawy dostosowującej polskie prawo do eIDAS 2.0. Z dokumentu wynika, że obecna aplikacja mObywatel nie spełnia wymagań prawnych i technicznych europejskiego portfela tożsamości cyfrowej. Wskazano konieczność zaprojektowania całkiem nowego rozwiązania rządowego, które będzie zgodne z unijnymi normami i procedurami wydawania danych, a które najpewniej wymusi migrację.

Kluczowy problem dotyczy weryfikacji tożsamości oraz infrastruktury oprogramowania, na jakim stoi usługa. W projekcie ustawy możemy przeczytać: "Wymagania techniczne wynikające z przepisów i norm eIDAS wykluczają możliwość udostępniania europejskiego portfela tożsamości cyfrowej w ramach aplikacji mObywatel, która opiera się na odmiennych założeniach technicznych."

Ministerstwo Cyfryzacji rozwija szczegółowo problem. "W przypadku aplikacji mObywatel, tożsamość i obywatelstwo polskie użytkownika aplikacji […] potwierdza "dokument mObywatel" […] W przypadku europejskiego portfela tożsamości cyfrowej, tożsamość i obywatelstwo użytkownika (nie tylko obywatela polskiego) potwierdzają dane identyfikujące osobę, o których mowa w art. 3 pkt 3 rozpocządzenia eIDAS oraz w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2024/2977.

Drugim elementem niezgodnym z eIDAS jest model udostępniania dokumentów. mObywatel pobiera je bezpośrednio z rządowej infrastruktury na urządzenie użytkownika, bez instytucjonalnego pośrednika. Tymczasem unijne przepisy wymagają, aby dokumenty elektroniczne wydawali m.in. kwalifikowani dostawcy usług zaufania, czyli uprawnione, także prywatne, podmioty zewnętrzne. Czeka nas zatem mObywatel 3.0.

Resort zapowiada nową aplikację zgodną z eIDAS 2.0. Nie będzie możliwości przeniesienia dokumentów z obecnego mObywatela do nowego rozwiązania. To oznacza utrzymanie dwóch aplikacji równolegle i stopniowe przechodzenie użytkowników do mObywatela 3.0. W uzasadnieniu podkreślono, że przejście na nowe narzędzie "będzie ogromnym wyzwaniem nie tylko techniczno-organizacyjnym, ale również informacyjnym".

Skala zmiany jest znacząca, bo według danych Ministerstwa Cyfryzacji z mObywatela korzysta 11 mln osób. Projekt nowelizacji pojawił się w Rządowym Centrum Legislacji 19 lutego 2026 r. i obejmuje zmianę przepisów o usługach zaufania i identyfikacji elektronicznej oraz innych ustaw, aby umożliwić budowę europejskiego portfela tożsamości cyfrowej w Polsce.