Microsoft włącza zabezpieczenie w Windows 11. Nie wszystkim się spodoba

Zmiana jest wprowadzana wraz z październikową i listopadową aktualizacją Windows 11 z 2026 r. Jak informuje Windows Latest, Microsoft rozszerza dostępność funkcji integralności pamięci (HVCI – Hypervisor-Protected Code Integrity), która dotychczas była domyślnie włączona głównie na nowych komputerach i przy czystej instalacji systemu. Teraz zabezpieczenie ma trafić również na starsze urządzenia, które wcześniej korzystały z Windows 11 bez tej dodatkowej ochrony.

Nie oznacza to jednak, że aktualizacja bez pytania zmieni ustawienia każdego komputera. System najpierw sprawdza możliwości sprzętu, zgodność sterowników i potencjalny wpływ na wydajność. Co ważne, jeżeli użytkownik wcześniej ręcznie wyłączył integralność pamięci, Windows nie włączy jej ponownie automatycznie.

Microsoft tłumaczy tę decyzję chęcią zapewnienia lepszej ochrony bez konieczności samodzielnego konfigurowania systemu. Jak wyjaśnia Peter Waxman z Microsoftu na blogu Windows IT Pro, zabezpieczenia powinny być wbudowane w system od początku, a nie wymagać dodatkowej konfiguracji.

Integralność pamięci to jedna z funkcji zabezpieczeń Windows, która chroni jądro systemu przed uruchamianiem niezaufanego kodu. Mówiąc prościej, utrudnia złośliwemu oprogramowaniu wykorzystanie sterowników do przejęcia kontroli nad najważniejszymi elementami systemu operacyjnego.

Funkcja korzysta z technologii VBS (Virtualization-Based Security), czyli zabezpieczeń opartych na wirtualizacji. Windows tworzy odizolowany obszar pamięci, w którym odbywa się sprawdzanie, czy kod i sterowniki mogą zostać uruchomione. Dzięki temu nawet jeśli złośliwe oprogramowanie uzyska dostęp do jądra systemu, trudniej będzie mu obejść mechanizmy kontroli.

To ważne, ponieważ sterowniki działające na poziomie jądra mają bardzo szerokie uprawnienia. Ich przejęcie może więc oznaczać poważne zagrożenie dla całego komputera.

Tutaj pojawia się pewien problem. Microsoft jeszcze kilka lat temu sam zalecał graczom wyłączanie integralności pamięci i platformy Virtual Machine Platform, jeżeli zależało im na maksymalnej wydajności. W 2022 r. firma przyznawała, że niektóre konfiguracje komputerów mogą odczuwać spadek wydajności po aktywowaniu tych zabezpieczeń. Od tamtej pory sporo się jednak zmieniło. Nowsze procesory Intela i AMD oferują sprzętowe mechanizmy, które ograniczają dodatkowe obciążenie związane z działaniem HVCI.

Nie oznacza to jednak, że wpływ na wydajność całkowicie zniknął. Jak przypomina Windows Latest, testy Tom's Hardware wykazały około 5 proc. niższą wydajność w grach po włączeniu tych zabezpieczeń. W niektórych tytułach różnica sięgała nawet 10 proc. Z kolei redakcja Digital Trends odnotowała spadki poniżej 3 proc.

W praktyce wiele zależy od konfiguracji sprzętowej i konkretnej gry. Na mocnym komputerze różnica może być trudna do zauważenia, ale na słabszym zestawie każdy dodatkowy FPS może mieć znaczenie.

Potencjalnym problemem jest również kompatybilność. Niektóre sterowniki i systemy zabezpieczeń stosowane w grach, w tym rozwiązania anti-cheat, mogą nie współpracować prawidłowo z integralnością pamięci. Microsoft uwzględnia takie przypadki w swojej dokumentacji. W razie problemów z uruchomieniem komputera po aktywowaniu funkcji Windows może nawet automatycznie ją wyłączyć.

Jeżeli po aktualizacji zauważymy problemy z wydajnością lub kompatybilnością, możemy samodzielnie wyłączyć tę funkcję. W tym celu należy:

1. Otworzyć Ustawienia z menu Start.
2. Przejść do sekcji Prywatność i zabezpieczenia, a następnie wybrać Zabezpieczenia Windows.
3. Otworzyć Zabezpieczenia urządzenia.
4. W sekcji Izolacja rdzenia wybrać Szczegóły izolacji rdzenia.
5. Odnaleźć opcję Integralność pamięci i przestawić przełącznik na wyłączony.
6. Uruchomić ponownie komputer.

Trzeba jednak pamiętać, że wyłączenie integralności pamięci oznacza rezygnację z dodatkowej warstwy ochrony jądra systemu. Windows będzie miał mniejsze możliwości blokowania niezaufanego kodu i złośliwych sterowników próbujących uzyskać dostęp do najważniejszych elementów systemu.

Dlatego nie warto wyłączać tej funkcji profilaktycznie. Jeżeli komputer i gry działają prawidłowo, lepiej pozostawić ją aktywną. Dodatkowe zabezpieczenia mogą okazać się znacznie cenniejsze niż kilka utraconych klatek na sekundę.