Twój telefon zawyje nawet w trybie cichym. Potężny następca Alertu RCB

14 października podpisano list intencyjny dotyczący uruchomienia Cell Broadcast w Polsce. Zgodnie z zapowiedziami większość kosztów wdrożenia ma pokryć państwo, natomiast operatorzy sieci komórkowych muszą przygotować infrastrukturę do obsługi nowej usługi. Tempo tych prac może wpłynąć zarówno na termin startu, jak i na ostateczny koszt przedsięwzięcia.

Nowy system pozwala kierować komunikaty do wszystkich aktywnych telefonów znajdujących się w zasięgu określonych stacji bazowych. Nie trzeba tworzyć listy numerów ani wysyłać wiadomości do każdego odbiorcy osobno. Dzięki temu ostrzeżenie może trafić jednocześnie do dużej grupy osób przebywających na zagrożonym obszarze, bez obciążania sieci masową wysyłką tradycyjnych SMS-ów.

Po odebraniu alertu telefon może wyemitować charakterystyczny dźwięk, uruchomić wibracje i wyświetlić komunikat na ekranie. System ma działać także przy wyciszonym urządzeniu lub wyłączonych standardowych powiadomieniach. Szczegółowe zachowanie telefonu będzie jednak zależeć od ustawień wdrożonego rozwiązania oraz konkretnego modelu urządzenia.

Cell Broadcast nie ma zastąpić dotychczasowych metod ostrzegania. W Polsce nadal wykorzystywane będą alerty SMS Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, syreny alarmowe i inne kanały komunikacji z mieszkańcami. MSWiA podkreśliło w mediach społecznościowych: "Cell Broadcast docelowo uzupełni obecne alerty SMS od RCB w ramach nowej ustawy o ochronie ludności".

Obecny system oparty na wiadomościach SMS ma ograniczenia techniczne i proceduralne. Liczba komunikatów, które operatorzy mogą wysłać w danym czasie, zależy od wydajności ich infrastruktury. Zanim ostrzeżenie trafi do odbiorców, konieczne są również uzgodnienia oraz akceptacja odpowiednich instytucji.

Były szef RCB Kubiak oceniał, że od przekazania informacji o zagrożeniu do wysłania alertu mija średnio 30–40 minut. W praktyce oznaczało to, że część osób otrzymywała komunikat z opóźnieniem. Problem był widoczny także przy ostrzeżeniach dotyczących rosyjskich ataków na terytorium Ukrainy. Niektórzy mieszkańcy dostawali wiadomość dopiero wtedy, gdy zagrożenie już minęło, razem z informacją o jego odwołaniu.

Cell Broadcast ma skrócić ten proces, ponieważ nie wymaga masowego rozsyłania SMS-ów do indywidualnych numerów. Komunikat jest przypisany do obszaru obsługiwanego przez konkretne nadajniki, a nie do wcześniej przygotowanej bazy odbiorców.

W lipcu Sejm uchwalił nowelizację ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Zmiany mają wzmocnić system ostrzegania oraz poprawić koordynację działań państwa w sytuacjach zagrożenia. Nowe przepisy objęły także kompetencje Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.

Wdrożenie Cell Broadcast ma być kolejnym etapem tych zmian. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi rozmowy z operatorami, a dotychczasowy harmonogram zakłada uruchomienie usługi w Polsce w 2027 r. Termin nie jest jednak niezależny od postępu prac technicznych po stronie firm telekomunikacyjnych.

Podobne rozwiązania działają już w innych państwach. W Wielkiej Brytanii funkcjonuje system Emergency Alerts. Telefony korzystające z sieci 4G i 5G mogą wtedy wibrować oraz emitować głośny, przypominający syrenę sygnał trwający do 10 sekund.

W styczniu 2025 r. brytyjski system wykorzystano podczas wichury Éowyn. Czerwone ostrzeżenia przed silnym wiatrem obowiązywały w Irlandii Północnej, a komunikat dotarł do ok. 4,5 mln telefonów. Było to największe rzeczywiste użycie tego systemu.

W Holandii działa NL-Alert. Wykorzystuje się go przy poważnych pożarach, atakach terrorystycznych, epidemiach oraz gwałtownych zjawiskach pogodowych. Rozwiązanie ma funkcjonować także przy przeciążeniu lub awarii sieci komórkowej. Odbieranie komunikatów jest bezpłatne i anonimowe: użytkownik nie musi się rejestrować, a jego numer telefonu nie jest znany systemowi.

W Stanach Zjednoczonych Cell Broadcast działa od 2012 r. Odbiorca nie musi instalować aplikacji ani zgłaszać numeru telefonu. Alert otrzymują urządzenia znajdujące się w zasięgu nadajników obejmujących dany teren. Komunikat pojawia się na ekranie, a telefon emituje specjalny dźwięk i wibracje.

Amerykańskie ostrzeżenia mogą dotyczyć m.in. gwałtownych zjawisk pogodowych, powodzi, huraganów, konieczności ewakuacji oraz zaginięć dzieci. System obsługuje także alerty AMBER i komunikaty prezydenckie wysyłane w sytuacjach zagrożenia krajowego.