Windows 11 - jak wyłączyć sztuczną inteligencję?

Najbardziej znanym produktem AI Microsoftu jest Copilot. Mimo szumnych zapowiedzi, obecnie jest to oddzielna, możliwa do odinstalowania aplikacja. Możemy to wykonać ręcznie lub (bardziej dobitnie) osiągnąć za pomocą poleceń PowerShell:

Dzięki temu aplikacja będzie odinstalowana i usunięta z puli aplikacji wbudowanych, dzięki czemu nie powinna pojawić się po aktualizacji. Aby całkowicie wyłączyć Copilota jako funkcję, niezależnie od tego, czy jest zainstalowany (również w przeglądarce Edge), należy zastosować zasady grupy kontrolujące następujące klucze Rejestru:

Drugim znanym składnikiem jest niesławny Windows Recall ("Przypomnienie"). Składnik ten ma pamiętać wszystkie nasze działania i wnioskować na ich podstawie. Ze względu jednak na brak funkcji AI w większości aplikacji i stron, Recall osiąga swój cel bardzo brutalnie: regularnie wykonując i analizując zrzuty ekranu podczas pracy.

Recall jest dostępny wyłącznie na komputerach z układami NPU oznaczonymi jako Copilot+ PC, ale wzbudził on taką niechęć, że wyłączać chcą go także ci, którzy go nie mają. Być może jednak warto wstępnie wyłączyć tę funkcję przy założeniu, że w przyszłości jej dostępność może zostać rozszerzona. Kontrolują to następujące zasady grupy:

Teoretycznie możliwe jest też wyłączenie funkcji Recall za pomocą polecenia PowerShell Disable-WindowsOptionalFeature -Online -FeatureName "Recall", ale znane były sytuacje, w których wyłączenie tej funkcji powoduje problemy z działaniem Eksploratora Windows - nawet w systemach, gdzie Recall nie działa.

Funkcje AI są też obecne w aplikacjach Ustawienia, Notatnik, Paint i Zdjęcia. Są możliwe do wyłączenia w Notatniku i Paintcie. W Zdjęciach AI działa w formie funkcji usuwania generatywnego i nie da się go wyłączyć (można go po prostu nie używać). Wbrew opiniom, systemowa aplikacja Zdjęcia nie rozpoznaje twarzy na fotografiach i nie dokonuje analizy AI. Funkcję tę usunięto (!) podczas trzeciego przepisania aplikacji na nowo. Robi to za to OneDrive - ale zdjęcia musimy tam zapisać samodzielnie. Wyłączenie AI w Notatniku, Ustawieniach i Paintcie osiągniemy za pomocą następujących zasad grupy:

Dla Zdjęć jest to niemożliwe. Aplikacja jest jednak możliwa do odinstalowania i zastąpienia klasyczną przeglądarką zdjęć z Windows 7. Obsługuje ona jednak mniej formatów plików graficznych i nie da się jej łatwo rozszerzać o obsługę dodatkowych.

Aplikacje i biblioteki, które wykorzystują AI nie są wymieniane wprost w dokumentacji Microsoftu. Wiadomo jednak o wielu z nich. Są, co ciekawe, możliwe do łatwego odinstalowania:

• Narzędzie wycinanie (zawiera biblioteki ONNX)
• Aplikacja Zdjęcia (zawiera biblioteki ONNX)
• Notatnik (Copilot)
• Paint (Cocreator)
• Edge (Copilot i Bing)
• OneDrive
• Teams (integracja Copilotem)
• Aplikacje Windows Workloads

W większości przypadków funkcje AI w Windows 11 są albo niedostępne na komputerze albo wymagają samodzielnego użycia, bez czego nie działają. Microsoft zapowiada, że w niedalekiej przyszłości sytuacja ta ulegnie głębokiej zmianie, ale rzeczywista skala przeobrażeń jest nieznana. Możliwe też, że nowości nie będą działać w Europejskim Obszarze Gospodarczym i/lub nie będą dostępne w języku polskim. Gdy już się pojawią, zostaną jednak opisane. Microsoft zawsze publikuje bowiem narzędzia i dokumenty pozwalające skutecznie wyłączyć dosłownie każdą nowość - jeżeli tylko wiemy, gdzie ich szukać. Mają one nazwę "Microsoft Security Compliance Toolkit".