Handel pirackim oprogramowaniem na aukcjach pod lupą policji. Nawet 10 lat więzienia dla złapanej pary handlarzy?

Konieczność zapłacenia miliona dolarów odszkodowania za wykorzystywanie nielicencjonowanego oprogramowania może oznaczać zniszczenie firmy. A czy konieczność odsiedzenia nawet 10 lat więzienia nie będzie oznaczać zniszczenia ludzkiego życia? Business Software Alliance chwali się tymczasem, że nawet tak surowa kara ma grozić dwójce mieszkańców Namysłowa, którzy na jednym z popularnych portali aukcyjnych zajmowali się piractwem, sprzedając nielicencjonowane oprogramowanie o łącznej wartości podobno 7,5 mln złotych.

Na wielu serwisach aukcyjnych bez trudu znajdziemy „pudełkowe” wersje oprogramowania, któremu towarzyszą rozmaite znamiona zgodnego z prawem licencjonowania, takie jak holograficzne nalepki, numery seryjne itp. Cechą charakterystyczną są niskie ceny, niejednokrotnie wielokrotnie niższe od cen znanych sklepów z oprogramowaniem. Czy widząc taką ofertę mamy do czynienia po prostu z okazją (np. wyprzedażą „leżaków” magazynowych), czy też z przejawem piractwa? Przedstawiciel Business Software Alliance w Polsce, mec. Bartłomiej Witucki, sugeruje, że coraz częściej może to właśnie być przypadek sprzedaży nielicencjonowanego oprogramowania – praktyka ta ma być coraz popularniejsza w polskich portalach aukcyjnych. Według firmy IPR Expert, zajmującej się m.in. monitorowaniem aukcji internetowych, na których oferowane jest oprogramowanie lub same klucze licencyjne wynika, że w wypadku oprogramowania Microsoftu ok. 90% aukcji ma budzić wątpliwości co do ich legalności.

To właśnie niskie ceny zwrócić miały uwagę funkcjonariuszy Wydziału do Walki z Przestępstwami Gospodarczymi w Namysłowie oraz Zespołu do Walki z Cyberprzestępczością KWP w Opolu. W wyniku śledztwa zatrzymano parę młodych ludzi, 27-letniego mężczyznę i 23-letnią kobietę, którym postawiono łącznie niemal 200 zarzutów, na czele z uzyskiwaniem bez zgody osoby uprawnionej cudzego oprogramowania komputerowego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ale też narażenia na szkodę swoich klientów, którzy płacąc za kupione programy, spodziewali się nabycia praw do legalnego z nich korzystania – tymczasem oczywiście takiego prawa nie uzyskali.

Policyjni biegli utrzymują, że wartość sprzedanego software ma wynosić 7,5 mln złotych, zaś na sprzedaży podejrzani zarobili nawet 3 mln złotych. Na potrzeby handlu w portalu aukcyjnym wykorzystano 15 kont bankowych, z których następnie pieniądze przelewano na prywatne konto podejrzanej. Ze względu na szacowaną wielkość szkody, jaką ponieść mieli producenci oprogramowania, zatrzymanym grozić ma nawet 10 lat więzienia – podkreśla BSA.

Niestety nie podano podstawy prawnej dla tak srogiej sankcji karnej, nie wyrażonej przecież implicite w kodeksie karnym. Na podstawie art. 278 kodeksu karnego (Dz.U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 z późn. zm.) uzyskanie bez zgody osoby uprawnionej cudzego programu komputerowego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podlega karze od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia. Z kolei art. 116 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U z 2006 nr 90 poz. 631) przewiduje za rozpowszechnianie bez uprawnienia cudzego utworu do pięciu lat więzienia – pod warunkiem, że sprawca uczynił sobie z tego stałe źródło dochodu.

Sprawa jest oczywiście okazją dla BSA do pochwalenia się efektywnością walki z piractwem. Mec. Witucki przypomina, że niedawno za bezprawny handel oprogramowaniem na Allegro pewien mieszkaniec Słupska został skazany na 3 lata więzienia (i to bez zawieszenia). Wówczas to uznano, że działania skazanego naraziły producentów oprogramowania na szkodę w wysokości 350 tys. złotych. Według Business Software Alliance, nabycie nielicencjonowanego oprogramowania ma też narażać użytkowników, i to nie tylko na zarzut „piractwa”, ale też na zainfekowanie nielegalnym oprogramowaniem. Tu BSA podpiera się raportem firmy badawczej IDC, mającym wykazać silną korelację pomiędzy skalą korzystania z nielegalnego oprogramowania i współczynnikiem określającym skalę infekcji komputerów.