Obróbka zdjęć: Photoshop czy Photoshop Elements?

Do podstawowej obróbki mogą wystarczyć nawet standardowe przeglądarki graficzne. Jeżeli możliwości takich programów nam nie wystarczą z pomocą przychodzą programy służące do edycji grafiki rastrowej. Niekwestionowanym liderem w tej dziedzinie jest Adobe Photoshop - program graficzny o potężnych możliwościach. Nie jest tajemnicą, że wielu użytkowników Photoshopa używa nielegalnych wersji tego programu. Narzędzie to jest kierowane do profesjonalistów i co za tym idzie, jego cena nie jest w zasięgu możliwości typowego domowego użytkownika. Wiele osób jest jednak na tyle przyzwyczajona do produktu Adobe, że wyklucza przesiadkę na bezpłatne bądź dużo tańsze od Photoshopa alternatywy takie jak np. GIMPczy Corel Paint Shop Pro X. Tkwią więc przy pirackim oprogramowaniu nie widząc dla siebie alternatywy. Tymczasem taką alternatywą może być Adobe Photoshop Elements - "młodszy brat" Photoshopa o mniejszych możliwościach ale za to dostępny za 1/10 ceny swojego pierwowzoru. Program ten jest właśnie ukierunkowany szczególnie pod kątem edycji fotografii. Czy warto się nim zainteresować? Na to pytanie staramy się odpowiedzieć w tym właśnie artykule porównując ze sobą najnowsze wersje programów graficznych firmy Adobe.

Interfejs

Pierwszą zauważalną różnicą między obiema aplikacjami jest interfejs, który w Photoshop Elements jest bardziej miły dla oka i znacznie bardziej zorientowany pod kątem prostej i szybkiej edycji o czym świadczy ekran powitalny Elements'a poniżej.

Z poziomu ekranu powitalnego możemy przełączyć się w następujące tryby pracy: informacje o produkcie, przeglądanie i organizacja zdjęć, tryb szybkiej naprawy zdjęć, edycja, ulepszanie i oprawianie zdjęć w ramki. Photoshop ze swoim ekranem powitalnym informuje użytkowników jedynie o nowych możliwościach produktu jak i dostępnych materiałach szkoleniowych, a po jego zamknięciu jesteśmy zdani wyłącznie na siebie i własne umiejętności ;-).

Różnice w interfejsie nie kończą się na ekranie powitalnym. Photoshop Elements, jak już wcześniej zaznaczyłem, ma znacznie bardziej przyjazny wygląd (nałożona na interfejs skórka) i ograniczoną ilość prezentowanych palet/opcji w porównaniu do Photoshop'a.

Wygląd interfejsu sugeruje, że Photoshop CS2 jest adresowany do zaawansowanych grafików i fotografów, podczas gdy Photoshop Elements 5 kierowany jest głównie do fotografów - amatorów. Opisując grupę docelową odbiorców Photoshop Elements nieprzypadkowo nie uwzględniłem grafików, ponieważ ta aplikacja nie jest wystarczająca do tego rodzaju prac. Oczywiście można protestować: "Interfejs nie musi świadczyć o przeznaczeniu aplikacji! Jest wiele programów...". Zgadzam się w zupełności, dlatego też należy skoncentrować się na narzędziach jakimi dysponują obie aplikacje, co pozwoli ostatecznie zadecydować o profilu ich odbiorców.

Narzędzia

Pasek narzędziowy Photoshop Elements jest zupełnie inaczej zorganizowany niż w Photoshop'ie. Składa się tylko z jednej kolumny i jest umieszczony po lewej stronie okna. W porównaniu do Photoshop'a brakuje na nim, zaczynając od najprzydatniejszych w codziennej edycji - narzędzi selekcji: lasso, polygonal i magnetic selection, patch tool do retuszy całych obszarów, slice tool do przygotowywania stron internetowych oraz pędzli do zaawansowanego malowania: history brush i art history brush. Z kolei Photoshop CS2 na swoim pasku nie ma narzędzi do "upiększania" zdjęć: cookie cutter i impressionist brush (efekty osiągalne korzystając z innych narzędzi). Jednym z największych ograniczeń Photoshop Elements jest nieobecność narzędzi do edycji krzywych. Przy okazji warto wspomnieć także o braku możliwości pisania tekstu po krzywych (tylko deformacja tekstu).

Menu

Pasek menu w obu aplikacjach jest podobny, lecz po rozwinięciu różnią się od siebie zasadniczo.

Zaczynając od menu z najbardziej efektownymi funkcjami, mianowicie od filtrów, należy odnotować brak w Photoshop Elements tak ważnych w Photoshopie filtrów/narzędzi do zaawansowanej edycji: vanishing point (nakładanie warstw na obszary zgodnie z perspektywą obrazka), zaawansowanego sharpen (ale dostępne jest podstawowe wyostrzanie dostępne w menu Enhance), pattern maker oraz liquify. Dodatkowa różnica to filtr extract, który w Photoshop Elements został przeniesiony z menu filtry do menu Image, kryjący się pod nazwą Magic Extractor. Natomiast reszta filtrów z Photoshop CS2 jest w pełni dostępna w Photoshop Elements.

Kolejne menu Image w Photoshop Elements jest znacznie uboższe w porównaniu do starszego brata, co widać na poniższych obrazkach.

Największymi ograniczeniami Photoshop Elements są: brak możliwości pracy w trybie CMYK, a funkcje manualnej korekcji kolorów i kontrastu nie są dostępne (automatyczna korekcja jest dostępna w menu Enhance). Po wnikliwej analizie interfejsu okazało się, że jednak można z nich skorzystać nakładając je jako warstwę z poziomu palety layer->create adjustment layer, co jak przyznaję, wprowadza pewną niejasność. Jak wspomniałem automatyczne korekcje m.in. poziomów, kolorów, kontrastu, światła (brightness/contrast, mocno ograniczone shadows/highlights) i podstawowe wyostrzanie są dostępne z poziomu menu Enhance.

Menu Select w wersji Elements nie posiada ważnej funkcji zaznaczania Color Range, bardzo przydatnej podczas skomplikowanych edycji.

Menu Layer w Photoshop Elements nie posiada zaawansowanego zarządzania warstwami: brak SmartObjects pomagających w edycji warstw bez straty jakości, oraz brak trybu maskowania, który jest techniką najczęściej stosowaną w fotomontażach.

Znaczne ograniczenia w obsłudze warstw przez Photoshop Elements są o wiele większe, mianowicie paleta Artwork & Effects pozwala na nałożenie na wybraną warstwę tylko niektórych efektów Photoshop'a CS2 (drop shadow, glow, bevel i stroke). Oczywiście są one w pełni konfigurowalne, a w palecie jest dużo gotowych konfiguracji, jednak użytkownik nie ma nad nimi aż takiej szczegółowej kontroli jak w Photoshop'ie. Warto wspomnieć o trybach przenikania warstw (blend modes), bowiem w obu aplikacjach spotkamy identyczne tryby. Paleta Artwork & Effects zawiera także zestaw przygotowanych, konfigurowalnych ramek, filtrów, tematów graficznych na różne okazje oraz schematów kolorowych, ozdobnych czcionek. Photoshop CS2 nie posiada tej palety, a przygotowane zestawy efektów i tematów graficznych to głównie gradienty i funkcje odwzorowania danego efektu.

Podsumowanie

Obie aplikacje nadają się świetnie do podstawowej obróbki zdjęć, jednak istnieją duże różnice między nimi. Dzięki zaawansowanym narzędziom, których brak w Photoshop Elements 5, Photoshop CS2 jest czymś znacznie więcej niż programem do retuszu zdjęć. Photoshop CS2 pozwala także na tworzenie grafiki wektorowej, zaawansowaną pracę z czcionkami (pisanie po krzywych), przygotowywanie i poprawianie materiałów do druku (CMYK), a dzięki szczegółowej kontroli pędzli wielu profesjonalnych artystów maluje za pomocą tej aplikacji wspaniałe ilustracje. Przeznaczenie Photoshop Elements to głównie szybki, automatyczny retusz zdjęć, ich organizacja, tworzenie ozdobnych zdjęć do albumu i ich udostępnianie - choć naturalnie na obróbce zdjęć jego możliwości się nie kończą.

W zasadzie truizmem byłoby stwierdzenie, że Photoshop to narzędzie kierowane do profesjonalistów, a Photoshop Elements to produkt adresowany do amatorów. To wszyscy wiemy. Istotna jest odpowiedź na pytanie czy Photoshop jest lepszy od Photoshop Elements w zakresie obróbki fotografii. Otóż w większości przypadków lepszym wydaje się być... Photoshop Elements. Faktem niezaprzeczalnym jest to, że biegły w obsłudze aplikacji Photoshop grafik jest w stanie osiągnąć efekty pracy z fotografią nie osiągalne dla posługujących się jedynie wersją Elements. Warto jednak pamiętać, że to co zwykle jest najistotniejsze w obróbce fotografii wykonać możemy przy użyciu Photoshop Elements i to znacznie szybciej, nie wgłębiając się w tajniki obsługi skomplikowanej aplikacji.

Niestety o ile "pełny" Photoshop dostępny jest zarówno w angielskiej jak i polskiej wersji językowej to Photoshop Elements dostępny jest wyłącznie w angielskiej wersji językowej. Dla wielu osób będzie to więc czynnik dyskwalifikujący. Jeśli jednak znajomość języka angielskiego nie jest dla Ciebie problemem, a potrzebujesz jedynie ulepszyć swoje zdjęcia, zlikwidować efekt czerwonych oczu, zabrudzenia czy oprawić zdjęcie urodzinowe w ładną ramkę, zdecydowanie skorzystaj z Adobe Photoshop Elements 5. Natomiast jeśli jesteś profesjonalistą, a Twoja praca polega na złożonym retuszu, zaawansowanych fotomontażach czy na malowaniu złożonych ilustracji wybierz Adobe Photoshop CS2. W tym drugim przypadku i tak zapewne wybierzesz angielską wersję ;-)

Ceny

W chwili publikacji artykułu cena detaliczna programu Adobe Photoshop CS2 to 2799 zł z brutto, zaś Adobe Photoshop Elements 5 to 289 zł brutto. Ponadto w atrakcyjnej cenie można nabyć zestaw Photoshop Elements 5 wraz Premiere Elements 3, więcej informacji na ten temat można znaleźć we współpracującym z vortalem sklepie internetowym firmy Vobis.