Porada CBZC: przerwij rozmowę i zaczekaj 30 sekund
Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości ostrzega przed telefonami od oszustów podszywających się pod banki, policję i inne znane instytucje. W takich sytuacjach służby zalecają prostą zasadę: zakończyć połączenie, odczekać pół minuty i dopiero potem samodzielnie zadzwonić na właściwy numer.
Według rekomendacji CBZC taka ostrożność ma ograniczyć ryzyko spoofingu telefonicznego, czyli połączeń, w których przestępcy podszywają się pod prawdziwe numery infolinii. To właśnie w ten sposób próbują uwiarygodnić rozmowę i przekonać ofiarę, że jej pieniądze są zagrożone.
Cyberprzestępcy przedstawiają się m.in. jako pracownicy banków, funkcjonariusze policji albo przedstawiciele Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego. W rozmowie wywierają presję i budują poczucie pilności, by skłonić rozmówcę do działań rzekomo chroniących środki na koncie.
Jak działa spoofing telefoniczny?
Mechanizm oszustwa opiera się na fałszowaniu numeru telefonu. Jak przypomina CBZC, dzięki luce w technologii VoIP przestępcy mogą doprowadzić do sytuacji, w której na ekranie telefonu pojawia się prawdziwy numer infolinii lub zapisana wcześniej nazwa kontaktu, na przykład nazwa banku.
To zwiększa wiarygodność połączenia, zwłaszcza gdy numer instytucji jest już zapisany w książce telefonicznej. Szczególnie narażone mogą być osoby starsze, które częściej ufają temu, co widzą na ekranie telefonu.
Co robić, gdy rozmowa budzi podejrzenia?
W takich rozmowach oszuści często namawiają do przelania pieniędzy na tzw. konto techniczne albo do zainstalowania programów do zdalnego dostępu, takich jak AnyDesk czy TeamViewer. CBZC podkreśla, że takie aplikacje służą do pracy zdalnej, a nie do kontaktu z bankiem czy policją, dlatego prośba o ich instalację powinna wzbudzić czujność.
Najważniejsza zasada brzmi: "Przerwij połączenie, odczekaj co najmniej 30 sekund" - radzi CBZC. Dopiero później warto samemu wybrać numer instytucji, wpisując go ręcznie zamiast oddzwaniać bezpośrednio na numer z ostatniego połączenia.
Podczas takiego kontaktu najlepiej od razu potwierdzić, czy na koncie rzeczywiście pojawiły się podejrzane operacje. Jeśli wcześniejsza rozmowa była próbą oszustwa, pracownik instytucji poinformuje, że żaden problem nie wystąpił. Według CBZC tylko samodzielnie wykonane połączenie na znany numer daje pewność, że po drugiej stronie jest prawdziwy przedstawiciel banku lub urzędu.