Substance 3D wykorzystuje algorytmy modelowania proceduralnego oraz imitujące proces ewolucji do tworzenia ciekawych, momentami fantastycznych modeli. Dzięki temu artyści mogą zaprzęgać fraktale i proces przypominający dobór naturalny do modelowania niespotykanych form. Możliwości tworzenia są dzięki temu praktycznie nieograniczone, ale nie wymagają specjalistycznej wiedzy o modelowaniu, renderowaniu ani o algorytmach genetycznych.
Pracę w Substance 3D można zacząć korzystając z jednego z gotowych przykładów bądź stworzyć swój model od podstaw w edytorze sekwencji genów. Szkielet modelu (podgląd) jest na bieżąco uzupełniany w miarę dodawania kolejnych chromosomów. Fraktale, które zostaną wykorzystane do tworzenia trójwymiarowych form, można oglądać „pod mikroskopem”, co pozwala precyzyjnie wybrać interesujący fragment. Każdą strukturę organiczną z kolei można przekształcić w kostkę skamielin.
Modele stworzone w Substance 3D mogą rozwijać się w czasie, a zakończone można zapisać w przenośnych formatach i otworzyć ponownie w takich programach, jak Maya, 3ds Max, Blender, CInema 4D i wielu innych. Jeśli model się do tego nadaje, można go również wydrukować.
Bezpośrednio w programie można również stworzyć fotorealistyczny obraz z fantastycznym modelem w roli głównej (jeśli wystąpią problemy, program należy uruchomić jako Administrator). Za renderowanie obrazów odpowiada silnik P.U.R.E (Physically-based Unbiased Rendering Engine). Jego ustawienia pozwalają dostosować głębię ostrości obrazu, a do ustawień oświetlenia można wykorzystać własne obrazy HDR. Jeśli model jest renderowany na obrazie dostarczonym przez kamerkę laptopa, jego oświetlenie również jest dostosowane automatycznie.
Wersję 1.1 programu Substance 3D można pobrać z naszej bazy. Korzystanie z Substance 3D wymaga przyzwyczajenia się do nieco przestarzałego, ale czytelnego i dość prostego interfejsu – należy pamiętać, że jego rozwój zakończył się w 2011 roku. Wsparcie techniczne zostało zamknięte w 2012, wraz z zakończeniem działalności firmy NeuroSystems, która utrzymywała i sprzedawała oprogramowanie. Mimo tego warto Substance 3D przetestować.