UE szykuje nowy zakaz. Dotyczy dzieci

Zapowiedź padła po publikacji raportu panelu ekspertów ds. bezpieczeństwa dzieci w internecie. Grupa zaleciła, by w całej Unii Europejskiej opóźnić dostęp osób poniżej 13. roku życia do usług określonych jako "social media plus", czyli nie tylko klasycznych platform społecznościowych, ale też rozwiązań wykorzystujących podobne mechanizmy, w tym niektórych gier wideo i chatbotów AI.

Von der Leyen nie wskazała jeszcze konkretnej granicy wieku, ale uznała za przekonujące podejście etapowe, które rozdziela zalecenia według wieku dziecka. Według relacji "The Guardian" szefowa Komisji Europejskiej podkreślała, że spór nie dotyczy wyłącznie tego, czy dzieci korzystają z social mediów, lecz także tego, w jakim momencie same platformy zaczynają oddziaływać na dzieci.

Raport przygotowali eksperci współprowadzeni przez niemieckiego psychiatrę dzieci i młodzieży Jörga Fegerta oraz francuską epidemiolożkę Marię Melchior. Wskazali oni, że państwa członkowskie mogłyby nawet przyjmować wyższe, ostrożnościowe progi wieku dla korzystania z mediów społecznościowych.

W uzasadnieniu eksperci zwrócili uwagę, że okres między 10. a 13. rokiem życia to szczególnie wrażliwa faza rozwoju. Przywołali badania ze Stanów Zjednoczonych, z których wynika, że używanie social mediów w tym wieku może wiązać się ze znaczną szkodą, zwłaszcza u dziewcząt w kontekście obrazu własnego ciała. Zaznaczyli też, że im wcześniejszy start, tym silniej mogą działać uzależniające mechanizmy platform.

Jak podaje The Guardian, co najmniej 10 państw Unii Europejskiej ogłosiło już plany wprowadzenia ograniczeń dla dzieci. We Francji zapowiedziano zakaz dla osób poniżej 15. roku życia, Hiszpania chce objąć restrykcjami osoby poniżej 16 lat, a w Grecji przepisy dla dzieci do 15. roku życia mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Odmiennie wypowiada się Estonia, która uważa, że większy nacisk należy położyć na regulowanie samych platform, bo dzieci i tak będą próbowały omijać zakazy.

Komisja Europejska równolegle prowadzi działania wobec właścicieli dużych serwisów. Wstępnie uznała już, że Meta i TikTok nie poradziły sobie z ryzykiem wynikającym z uzależniającej konstrukcji ich aplikacji. W unijnych postępowaniach jako problematyczne wskazano m.in. nieskończone przewijanie, automatyczne odtwarzanie filmów, powiadomienia push i silnie spersonalizowane algorytmy. Obie firmy odrzuciły te ustalenia, a dochodzenia nadal trwają.

Eksperci opisali też szersze zalecenia dotyczące dzieci i internetu. Dla najmłodszych poniżej trzeciego roku życia rekomendują brak korzystania z ekranów, z wyjątkiem ograniczonych sytuacji, takich jak rozmowy wideo czy oglądanie rodzinnych zdjęć. W grupie od trzech do 12 lat internet powinien być używany z opiekunem lub nauczycielem i w ograniczonym czasie, a nadzór miałby stopniowo maleć. Po 13. roku życia młodzież powinna, według raportu, zyskiwać coraz większą samodzielność, ale wyłącznie w ramach bezpiecznych i dostosowanych do wieku usług cyfrowych.

Autorzy raportu zaznaczyli również, że między 13. a 15. rokiem życia przypada szczyt podatności na problemy ze zdrowiem psychicznym. Ich zdaniem większa wrażliwość na porównywanie się z innymi, reakcje otoczenia i wykluczenie zwiększa ryzyko związane z korzystaniem z usług typu "social media plus". Projekt unijnej ustawy, który Komisja Europejska ma przedstawić jesienią, będzie jeszcze wymagał zgody większości ważonej państw członkowskich oraz Parlamentu Europejskiego.