Dostałeś taki telefon? Nie czekaj i od razu się rozłącz

Schemat zwykle wygląda podobnie: na telefon wpada połączenie z nieznanego numeru, odbierasz, ale w słuchawce nie słychać żadnej rozmowy. Kiedy powiesz choćby "halo" albo "tak słucham", połączenie zostaje nagle przerwane. W ostatnich miesiącach takie sytuacje były masowo zgłaszane przez osoby z różnych krajów – łączy je to, że dzwoniący milczy, a rozłącza się dopiero po reakcji odbiorcy.

Tego typu "ciche oszustwo telefoniczne" może być pierwszym etapem działań przestępców. W praktyce chodzi o weryfikację, czy numer jest używany: samo odebranie (a szczególnie odezwanie się) potwierdza, że po drugiej stronie jest człowiek, a kontakt ma sens operacyjny. Taki zweryfikowany numer może potem trafić do baz, które są dalej odsprzedawane – m.in. w dark webie.

Kolejnym krokiem bywa wykorzystanie numeru w innych scenariuszach: od prób wyłudzeń przez rozmowy telefoniczne (vishing), przez oszustwa SMS, aż po ataki oparte na klonowaniu głosu z użyciem sztucznej inteligencji. W vishingu chodzi o rozmowę, w której przestępcy posługują się zmodulowanym głosem ofiary, by zwiększyć wiarygodność i skłonić do podania danych.

Ochrona przed takim schematem opiera się przede wszystkim na tym, by nie "karmić" ciszy żadną reakcją. Jeśli odbierzesz połączenie i nie słyszysz nic po drugiej stronie, najlepiej od razu się rozłączyć. Warto też unikać mówienia "tak" – również nawykowego "tak słucham" – oraz nie potwierdzać imienia ani żadnych danych osobowych. Część oszustw opiera się na nagraniach, które później mają posłużyć do sfabrykowania zgody na usługi.

Istotna zasada dotyczy też oddzwaniania: nie warto wybierać nieznanych numerów "żeby sprawdzić, kto to". Takie połączenia mogą prowadzić do usług o podwyższonej opłacie albo do numerów udających znane instytucje. A jeśli numer zostanie już oznaczony jako aktywny, fałszywe telefony mogą wracać falami – nawet po dłuższym czasie. To może potrwać miesiące, więc brak kolejnego telefonu następnego dnia nie oznacza, że temat zniknął.