Policja każe odblokować telefon. Czy można odmówić?
Kontrola policyjna czasami może wiązać się z prośbą o odblokowanie smartfonu. Czy obywatel ma prawo odmówić policjantowi w takiej sytuacji? Jakie są nasze prawa? Choć przepisy nie dają jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, sporo wnoszą opinie ekspertów w tej dziedzinie.
Smartfony oferują nie tylko możliwość kontaktu i dostęp do informacji, ale także funkcję rejestrowania wydarzeń - zarówno dyktafonem, jak i aparatem. To może sprawić, że policjanci zażądają odblokowania telefonu w czasie interwencji. Choć takie sytuacje zdarzają się rzadko, dobrze jest wiedzieć, jakie mamy możliwości obrony i czy jest to obowiązkowe, a przepisy nie są tutaj jednoznaczne.
W przeciwieństwie do wielu systemów prawnych na świecie, w Polsce brakuje klarownych przepisów dotyczących tego zagadnienia. Z tego powodu interpretacje prawne bywają różne. Dr hab. Szymon Pawelec z Uniwersytetu Warszawskiego zauważył niegdyś w komentarzu dla WP Tech, że ta kwestia jest niejednoznaczna, choć trzeba mieć na uwadze prawo karne.
W największym skrócie można powiedzieć, że jednym z podstawowych elementów zasady prawa do obrony i jednym z fundamentów rzetelnego procesu karnego jest zakaz zmuszania kogokolwiek do dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.
Jednym z aspektów tego prawa jest możliwość świadka do odmowy odpowiedzi na pytanie zadane przez policję lub sąd, jeśli mogłoby to wpłynąć na odpowiedzialność karną jego lub bliskich. Taką sytuację reguluje art. 183 Kodeksu postępowania karnego. Eksperci interpretują to jako nasze prawo odmowy odblokowania telefonu, zwłaszcza jeśli dane w nim zawarte mogłyby nam zaszkodzić.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Generalnie należałoby więc wysnuć wniosek, że policja nie może przymusić nas do odblokowania telefonu. Jednak w przypadku podejrzenia, że urządzenie zawiera dowody przestępstwa, telefon może zostać zajęty, a później uzyskany dostęp do danych w nim zapisanych. Należy pamiętać, że policja ma prawo zatrzymać podejrzanego na 48 godzin, a w tym czasie podjąć próbę dostępu do telefonu. Zazwyczaj korzysta się wtedy z pomocy biegłego informatyka, aby uzyskać potrzebne informacje z urządzenia.
Jeśli istnieje podejrzenie, że telefon jest kradziony, policja może żądać sprawdzenia numeru IMEI, czyli unikalnego numeru identyfikacyjnego, który pozwala sprawdzić, czy urządzenie zostało zgłoszone jako zaginione. Teoretycznie również wtedy możemy odmówić odblokowania telefonu, lecz warto przeanalizować całą sytuację przed podjęciem decyzji. Aby poznać numer IMEI i w razie potrzeby podać go policji, można skorzystać z tzw. kodów MMI. Wpisanie sekwencji *#06# w dialerze telefonu oraz naciśnięcie zielonej słuchawki wyświetli numer IMEI na ekranie.
