Wiersz polecenia w Windows - najważniejsze komendy

Wiersz polecenia w Windowsie może wyglądać niepozornie, ale nadal pozostaje jednym z najpraktyczniejszych narzędzi systemowych. Pozwala szybko sprawdzić konfigurację komputera, zdiagnozować problemy z internetem, naprawić pliki systemowe, zarządzać folderami i uruchamiać operacje, które w klasycznym interfejsie wymagają przeklikiwania wielu ustawień. Nie trzeba być administratorem, aby korzystać z podstawowych komend, wystarczy znać kilka najważniejszych poleceń.

Najprościej wpisać cmd w menu Start i uruchomić aplikację Wiersz polecenia. W przypadku komend naprawczych lub administracyjnych warto kliknąć ją prawym przyciskiem myszy i wybrać Uruchom jako administrator. Część poleceń, na przykład związanych z naprawą systemu, dyskami lub konfiguracją sieci, może nie działać poprawnie bez podwyższonych uprawnień.

ipconfig – sprawdzanie ustawień sieci

Jedną z najczęściej używanych komend jest ipconfig. Pozwala sprawdzić adres IP komputera, bramę domyślną, maskę podsieci oraz podstawowe informacje o połączeniu sieciowym.

Więcej szczegółów pokazuje polecenie:

Przy problemach z internetem przydatne są również:

ping – test połączenia

Komenda ping pozwala sprawdzić, czy komputer może połączyć się z wybranym adresem internetowym lub lokalnym urządzeniem.

Można też sprawdzić konkretny adres IP:

Jeśli odpowiedzi wracają poprawnie, połączenie z danym hostem działa. Utracone pakiety, wysokie czasy odpowiedzi lub brak odpowiedzi mogą wskazywać na problem z siecią, routerem, dostawcą internetu albo samym serwerem.

tracert – sprawdzanie trasy połączenia

Polecenie tracert pokazuje, przez jakie punkty przechodzi połączenie między komputerem a wybranym adresem.

To przydatne narzędzie diagnostyczne, gdy część stron działa wolno, połączenie zatrzymuje się po drodze albo chcemy sprawdzić, gdzie pojawiają się opóźnienia. Wynik komendy pokazuje kolejne "przeskoki" pakietów w sieci.

sfc /scannow – naprawa plików systemowych

Jedną z najważniejszych komend naprawczych w Windowsie jest:

Polecenie sprawdza chronione pliki systemowe i próbuje naprawić wykryte błędy. Warto je uruchomić, gdy system działa niestabilnie, pojawiają się nietypowe komunikaty, aplikacje systemowe przestają działać albo Windows zachowuje się inaczej niż zwykle. Najlepiej uruchamiać tę komendę w wierszu poleceń jako administrator.

DISM – naprawa obrazu systemu

Jeśli samo sfc /scannow nie pomaga, warto skorzystać z narzędzia DISM:

Ta komenda sprawdza i naprawia obraz systemu Windows. W praktyce często stosuje się ją przed ponownym uruchomieniem sfc /scannow, szczególnie wtedy, gdy systemowe źródła naprawy również mogą być uszkodzone.

chkdsk – sprawdzanie dysku

Komenda chkdsk służy do sprawdzania systemu plików i wyszukiwania błędów na dysku.

Wariant z próbą naprawy wygląda tak:

Jeśli polecenie dotyczy dysku systemowego, Windows może zaproponować wykonanie sprawdzania przy następnym uruchomieniu komputera. To normalne, ponieważ aktywnie używana partycja nie zawsze może zostać naprawiona od razu.

tasklist i taskkill – kontrola procesów

Komenda tasklist pokazuje listę uruchomionych procesów:

Jeśli program się zawiesił, można zakończyć go poleceniem taskkill:

Parametr /IM wskazuje nazwę procesu, a /F wymusza jego zamknięcie. To wygodna alternatywa dla Menedżera zadań, szczególnie gdy system działa wolno lub interfejs nie odpowiada.

shutdown – wyłączanie i restart systemu

Z poziomu CMD można także wyłączyć lub uruchomić ponownie komputer. Restart wykonuje komenda:

Wyłączenie komputera:

Parametr /t 0 oznacza wykonanie akcji natychmiast. Można też ustawić opóźnienie, na przykład 60 sekund:

Anulowanie zaplanowanego wyłączenia umożliwia:

cls i help – porządek oraz pomoc

Komenda cls czyści okno wiersza poleceń:

Z kolei help wyświetla listę dostępnych poleceń:

W przypadku konkretnej komendy można dopisać znak zapytania, na przykład:

To prosty sposób na sprawdzenie składni, parametrów i krótkiego opisu działania polecenia.