Zastrzeżony PESEL. Dołącz do 8,1 mln osób
Ponad 8,1 mln osób w Polsce zastrzegło już numer PESEL, a znaczącą część tych zgłoszeń ułatwiła aplikacja mObywatel. Jak wynika z informacji o usłudze "Zastrzeż PESEL", cała operacja trwa kilka sekund i ma chronić m.in. przed skutkami kradzieży tożsamości oraz zaciągnięciem kredytu na cudze dane.
Zastrzeżenie numeru PESEL w mObywatelu działa jak szybka blokada, która może ograniczyć ryzyko wykorzystania danych przez przestępców. Usługa jest dostępna z poziomu telefonu i pozwala nie tylko zastrzec PESEL, ale też sprawnie cofnąć zastrzeżenie wtedy, gdy numer jest potrzebny w konkretnej sprawie.
Dlaczego zastrzeżenie numeru PESEL zwiększa bezpieczeństwo?
Zastrzeżenie PESEL ma zabezpieczać przed konsekwencjami kradzieży tożsamości, w tym przed próbą wzięcia pożyczki lub kredytu na cudze dane. Od 1 czerwca 2024 r. instytucje finansowe mają obowiązek sprawdzania rejestru zastrzeżeń. Jeśli udzielą finansowania mimo zastrzeżenia, nie będą mogły dochodzić z tego tytułu należności.
W praktyce oznacza to, że włączenie zastrzeżenia ma dawać większą kontrolę nad tym, w jakich sytuacjach numer PESEL może być użyty do operacji finansowych.
Czego nie załatwisz z zastrzeżonym numerem PESEL?
Zastrzeżenie wiąże się z ograniczeniami, które dotyczą głównie usług finansowych i czynności wymagających dodatkowej weryfikacji. Z aktywnym zastrzeżeniem PESEL nie da się m.in.:
- otworzyć nowego rachunku w banku,
- zaciągnąć kredytu ani pożyczki,
- kupić sprzętu na raty, jeśli oznacza to kredyt konsumencki,
- podpisać aktu notarialnego dotyczącego nieruchomości,
- uzyskać kopii karty SIM,
- wypłacić w placówce bankowej większej kwoty gotówki powyżej trzykrotności minimalnego wynagrodzenia.
W przypadku wypłaty gotówki powyżej wskazanego progu trzeba wcześniej cofnąć zastrzeżenie przed złożeniem dyspozycji w banku. Jeśli klient tego nie zrobi, bank wstrzyma wypłatę na 12 godzin (nawet jeśli w tym czasie zastrzeżenie zostanie cofnięte).
Cofnięcie zastrzeżenia i powrót blokady
mObywatel pozwala nie tylko włączyć zastrzeżenie, ale też szybko je cofnąć w sytuacji, gdy numer PESEL jest potrzebny. Można też ustawić datę, kiedy aplikacja ponownie automatycznie zastrzeże PESEL, co ułatwia zachowanie ciągłej ochrony bez pamiętania o ręcznym włączeniu blokady.
Co pozostaje dostępne mimo zastrzeżenia PESEL?
Zastrzeżenie numeru PESEL nie blokuje wielu codziennych spraw. Z aktywnym zastrzeżeniem nadal można m.in.:
- załatwiać sprawy urzędowe (np. ślub, meldunek, wyrabianie dokumentów),
- korzystać ze świadczeń i usług zdrowotnych (np. wizyta u lekarza, pobyt w szpitalu, realizacja recepty),
- brać udział w wyborach,
- zachować ważność dokumentów (np. dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy),
- korzystać z profilu zaufanego,
- dopełniać formalności w podróży (np. przekroczenie granicy, lot samolotem, zakup biletów),
- wykonywać czynności służbowe (np. podpisywać umowy w pracy),
- korzystać z usług pocztowych; wskazano, że Poczta Polska może ubiegać się o dostęp do weryfikacji zastrzeżenia w rejestrze, ale nie ma ustawowego obowiązku.